Mustér

Midada d’energia ei dependenta da glieud qualificada

El rom dils Dis davart la perscrutaziun d’energia a Mustér ei vegniu discutau davart la problematica dalla munconza da glieud qualificada sin differents secturs. Da quella munconza ei il sectur d’energia medemamein pertuccaus. Per part ston persunas pensiunadas vegnir engaschadas per dar il damogn allas incaricas. Perfecziun e cumpetenza ein d’impurtonza buca mo ellas fatschentas, mobein era en administraziuns publicas.

parter

Da mesjamna entochen venderdis dall’jamna vargada ein expertas ed experts dall’energia sescuntrai a Mustér als 11avels Dis davart la perscrutaziun d’energia. La gliesta da temas e workshops ei stada liunga. Denter quels han ils organisaturs da quels dis era purschiu in arranschament cul tetel «Energy & Jobs». En gruppas da lavur ein 40 persunas dall’industria, administraziuns publicas e scolas aultas seprofundadas en quei tema. Dalla partida ei era la meinafatschenta dil Program San Gottard (PSG), Nadja Germann, stada. Siu facit: «Nus havein ina munconza da glieud qualificada sill’entira lingia, mo specialmein era sil sectur dall’energia. La midada d’energia reussescha mo, sche la lavur che sto vegnir fatga sa era vegnir fatga. Persuenter drova ei persunas culla savida necessaria che lavuran sin quei sectur.»

Magari maunca la capientscha

Il problem dalla munconza da glieud qualificada ei in dils problems che fatschenta il mument la branscha d’energia (mira era intervista). In auter ei la savida enteifer las administraziun publicas. «Dalla discussiun la mesjamna suentermiezdi ei sortiu claramein ch’il sectur dall’energia ei fetg cumplexs. Tier quella glieud ch’ei involvida en quels fatgs s’audan era persunas en administraziun publicas che han da dar lubientschas. Ellas ston esser cudischidas cun quellas tecnologias novas», di Nadja Germann ch’ei stada engaschada professiunalmein duront biars onns en quella branscha.

Scolaziun e fascinaziun

Sper la problematica dalla demografia cun pli pauca giuventetgna che pli baul, semanifestescha in ulteriur problem: «Buca tutta glieud ei promta da seprofundar en tecnologias novas. Magari ein ins cuntents cun quei ch’ins sa.» Sche la branscha vul sligiar quei problem ei in’ulteriura premissa indispensabla. «Las fatschentas ston esser promtas da porscher allas collaboraturas ed als collaboraturs la pusseivladad da seperfecziunar. Magari fa ei da basegns da fascinar la glieud per novas sfidas, en quei cass concret la midada dall’energia», di Nadja Germann. Sco meinafatschenta dil Program San Gottardo hagi ella fatg persenn che forzas da lavur qualificadas maunchien generalmein, era ella regiun Surselva.

Munconza era en autras branschas

La branscha d’energia ei buca la suletta che sbatta cul problem dalla munconza da glieud qualificada. Era auters secturs sco scaldaments, ariaziun e clima, tecnica e planisaziun, mo era digitalisaziun mauncan forzas da lavur professiunalas. En sesez pertucca la problematica tuttas branschas ch’ein engaschadas en ina fuorma ni l’autra el sectur che pretenda energia. Nadja Germann vul nezegiar las enconuschientschas fatgas als Dis davart la perscrutaziun d’energia a Mustér era pil Program San Gottardo (PSG). «Jeu less empruar d’intermediar la savida enteifer il perimeter dil PSG. Nus havein rodund 20 instituts che lavuran en quel, mo il brat d’informaziuns e la communicaziun ei buca sufficienta. Quella savida sto era contonscher la pratica, pia nossas interpresas per exempel dil mistregn. Scolaras ed emprendists duein esser en contact era cun professers», di Nadja Germann.

Migliurar la communicaziun

Per promover quella collaboraziun vul ella migliurar surtut la communicaziun da tuttas e tuts che san contribuir al svilup dalla regiun. Pertuccont la midada d’energia en Svizra constatescha ella: «La realisaziun da quella ei ina gronda sfida.» Per migliurar la savida e qualificaziun – per exempel era tier administraziuns da vischnauncas pintgas – vesa ella in center da cumpetenza sco soluziun pusseivla.