Stuschar giavischs, risguardar urgenzas

Il december vargau ha la suprastonza communala dalla vischnaunca Lumnezia presentau il plan da finanzas ch’ella ha fatg. Igl ei in instrument che mintga executiva elaborescha, numnadamein ina survesta da planisar las investiziuns, tschentar accents e dar prioritads. Il plan da finanzas dils proxims tschun onns ha la suprastonza mess silla gliesta dallas tractandas dalla radunonza communala. Ina votaziun leutier ha ei denton buca dau. Igl ei stau nuot auter ch’ina informaziun. L’executiva ei lu era buca obligada da suandar strictamein il plan ch’ella ha elaborau.

Ni objecziuns ni damondas

La radunonza che ha giu la cumpetenza da decider pertuccont il preventiv 2026 ha tedlau las explicaziuns pertuccont las necessitads dils onns suandonts. Quei che schabegia en caussa investiziuns vala per la suprastonza communala il plan da finanzas 2027-2031. «Nus havein presentau quel, leutier ha ei denton buca dau objecziuns e negina discussiun», conferma il president communal Daniel Solèr sin damonda dalla FMR. Ins havess saviu s’imaginar ch’ei detti objecziuns ni damondas en vesta alla summa totala da 42 milliuns francs. Ei ha denton dau neginas reacziuns.

Ils proxims tschun onns che suondan gl’actual, vesa la suprastonza communala lumneziana pia in pulit basegns d’investir. Daniel Solèr relativescha denton: «Nus mirein dafertontier dad onn tier onn, pertgei nus stuein la finala saver finanziar scadin project». Ella media duei la vischnaunca Lumnezia – tenor il plan da finanzas – investir da 2027 tochen 2031 mintg’onn 8,4 milliuns francs. Mintga singul project niev presenta l’executiva pass per pass al suveran. Aschia dat ei gl’emprem ina radunonza d’orientaziun, lu suonda la votaziun pil credit da planisaziun e la finala il credit per realisar l’ovra.

Suprastonza sa fixar prioritads

Pertuccont ils projects digl onn current 2026 ha la suprastonza communala gia fatg ina orientaziun. Cun approbar il preventiv ha la radunonza gest udiu ils principals ch’ei sin rucca: Las vias da meglieraziun Degen/Vattiz e Vanescha, la via d’uaul silla Ritta sur Tersnaus, la sanaziun dil tetg dil stavel d’alp S. Carli, il passapei dalla via tras Lumbrein e la sanaziun dil baghetg a Davos Munts. Las investiziuns d’uonn summeschan en tut sin 6,3 milliuns francs. Cantun e Confederaziun contribueschan leutier biebein 2,6 milliuns francs, aschia che la vischnaunca sto finanziar sezza 3,7 milliuns francs. Quei preventiv ha la radunonza communala approbau il december vargau e la suprastonza ei obligada da tener quen e risguardar el.

Auter eis ei cul plan da finanzas dils tschun onns suandonts: Dil 2027 tochen e cun 2031 spetgan projects ella valeta da 42 milliuns francs. La suprastonza communala sa denton fixar las prioritads, forsa sto ella refusar giavischs e risguardar urgenzas. Il president communal Daniel Solèr indichescha ina retscha da projects gronds che fussen da realisar. Inagada ei quei l’infrastructura nova da sport sil Bual a Vella. Lu spetga in auter project per la generaziun futura: la casa da scola Cuschnaus, inaugurada 1987. Suenter 40 onns eis e uras da sanar gl’implont ed adattar el allas novas normas.

Colligiar duas sereneras

Davontier ellas prioritads d’investir ei adina cunzun vias communalas e d’uaul, provediment d’aua e canalisaziun. En quei davos punct menziuna il president communal in project impurtont: «La colligiaziun dallas sereneras Vella e Degen», remarca Daniel Solèr. El plan da finanzas 2027-2031 ei quei project indicaus cun ina summa da 4,8 milliuns francs. Sco il parsura lumnezian gi, eis ei indispensabel d’instradar quella caussa. La serenera a Siglinas ha l’anteriura vischnaunca da Vella inaugurau ils onns otgonta. Ils da Degen e Vignogn han inaugurau 2002 lur implont da rimnar e schubergiar las auas piarsas.

Era projects turistics han prioritad il proxim futur, pertgei quei sectur economic ei existenzials pil svilup dalla vischnaunca. Il president communal dalla Lumnezia numna ils plans dalla Infra Mundaun SA. La vischnaunca Lumnezia ei participada a quella societad ensemen culla vischnaunca Sursaissa Mundaun e las pendicularas Sursaissa Mundaun SA. «Pertuccont quella participaziun ed ils projects concrets informein nus mesjamna, ils 4 da mars 2026, la populaziun», finescha il president communal lumnezian.