Festagiar Chalandamarz – na be als prüms da marz

D’incuort han genituors da las scolaras e scolars da la scoula populara da Scuol survgni a reguard la «Petiziun ‹Chalandamarz als 1. marz›» üna charta. A la fin da schner vaiva Astrid Castellani inoltrà üna collecziun da suottascripziuns chi pretenda cha la data da Chalandamarz per l’on 2026 gnia müdada e cha la festa haja lö sco üsità als prüms da marz. Quist on festagian las scolaras e scolars da Scuol, Sent e Tarasp nempe fingià als 28 favrer Chalandamarz. Il motiv es cha’ls 1. da marz crouda ingon sün üna dumengia. «Per mai tocca cha Chalandamarz gnia festagià als 1. marz», disch la petiziunara e mamma. Ella nun inclegia perche cha Chalandamarz dess gnir festagià ingon fingià in favrer. Da quist’opiniun sun sco chi para eir amo otras persunas. Ch’ella haja pudü ramassar infra cuortischem temp 180 suottascripziuns.

Damain partecipants la dumengia?

Il cussagl da scoula da Scuol motivescha sia decisiun dschond cha quista regulaziun vala fingià daspö decennis, scha’ls 1. marz crouda sün üna dumengia. «Il motiv oriund d’eira chi nu’s laiva far il cortegi da Chalandamarz al medem di sco il cult divin in baselgia», scriva il president dal cussagl da scoula Jan Sedlacek. Chi saja gnü decis pro la fusiun al cumün da Scuol da l’on 2015 da mantegner las tradiziuns da las singulas fracziuns in lur fuorma originala, uschea eir l’organisaziun dal Chalandamarz.

Il cussagl da scoula da Scuol manzuna pro sia argumentaziun eir amo la ledscha da scoula chantunala. Quella nu permetta da declerar üna dumengia sco di da scoula obligatoric. Ch’uschea füss il Chalandamarz da quist on als 1. marz dvantà ün’occurrenza facultativa. Cha quai vess pudü avair per consequenza cha damain scolaras e scolars vessan tut part al cortegi, haja nom plünavant. Astrid Castellani nun es satisfatta da la resposta dal cussagl da scoula. «A mai para simplamaing puchà.» Ch’ella as metta amo üna jada in contact cul cussagl da scoula, perquai cha quel haja signalisà illa charta prontezza da discuorrer.

Ils blers fan festa als prüms da marz

Scuol para dad esser il prüm cumün chi festagia Chalandamarz pervi d’üna dumengia fingià ün di avant. Ün’ögliada süls chalenders d’occurrenzas in Engiadina muossa cha tuot tschellas scoulas realiseschan lur cortegi da Chalandamarz tenor la data e na tenor il di da l’eivna. Id es qua da resguardar ch’illa Val Fex ha lö il cortegi fingià als 27 favrer. A Silvaplauna, Surlej, Champfèr, La Punt, Brail, Madulain e Susch esa Chalandamarz als 28 favrer. A Zuoz cumainza l’üsanza tradiziunalmaing a mezzanot da l’ultim di da favrer süls 1. marz. In tuot tschels cumüns da l’Engiadin’Ota vain festagià Chalandamarz eir ingon als 1. marz, dimena in dumengia.

A Zernez e Valsot ha lö il Chalandamarz 2026 eir als 1. marz. Guarda celebrescha tant quista sonda sco eir in dumengia il Chalandamarz, Ardez resta pro’ls 1. marz. A Ftan invezza es Chalandamarz als 28 favrer. A Susch però es il bal da Chalandamarz pür als 6 marz, e Lavin festagia dürant plüs dis fin als 7 marz. Interessats e fans da tradiziuns han damaja quist on la pussibiltà dad observar differents cortegis da Chalandamarz dürant plüs dis.