turissem

Las fatschas dil menaschi d’unviern

En media lavuran 4400 persuna duront igl unviern per las pendicularas grischunas e lur menaschis accessoris. Ina branscha che generescha ina sviulta da passa 400 milliuns francs. La FMR ha plidentau la mesjamna vargada emploiadas ed emploiai che lavuran per la gronda part sulet duront igl unviern per las pendicularas da Breil.

parter

La neiv digl unviern 2025/26 ei vegnida tard ed agl unviern sils calcogns suonda gest la primavera. Buc ina sempla sesiun per la branscha ed era per las emploiadas ed ils emploiai dallas pendicularas ch’ein da tut aura sil post per garantir als hosps bials e cuntenteivels gis sin skis. Las biebein 70 emploiadas ed emploiai dallas pendicularas da Breil survigileschan ils indrezs da transport, fan pista e procuran per neiv artificiala, tgiran persunas ch’ein seblessadas sin pista, cuschinan, lavan giu e schubregian, vendan entradas, dattan scola da skis e singuls han da mirar ch’ei vegni parcau scosauda. Biars lavuran gia dapi dabia onns per las pendicularas, auters ein per l’emprema ga dalla partida. Per part persunas indigenas ed autras che vegna si dalla Bassa per passentar en incumbensa professiunala ina sesiun els cuolms.

Monica Demont, la dunna alla cassa

Las empremas uras da lavur ein magari detg hecticas per Monica Demont che lavura alla cassa alla staziun da val dallas pendicularas a Vuorz/Curtginet. Cunzun duront il temps da sesiun aulta. Da siu engaschi dependa ei con spert che skituras e skiturs anflan la via sin pista. Monica Demont ha denton buca mo da vender ils bigliets. Ella ei quella persuna che dat plaid e fatg als hosps che vulan saver co l’aura ei sil cuolm, co las pistas sepresentan ed aunc bia auter. Monica Demont ei gia la sisavla sesiun sin siu post. E sco ei para ha ella in bien maun da ademplir ils giavischs dalla clientella.

Walter Haltiner, igl um dil parcadi

El lavura gia dapi diesch onns per las pendicularas. Walter Haltiner, igl um pensiunau che viva a Sagogn ei l’emprema fatscha dallas pendicularas, cun il qual ils hosps dil territori da skis vegnan en contact sil parcadi a Vuorz/Curtginet. «Jeu sez vai eligiu quella incumbensa da direger automobilistas ed automobilists sil parcadi.» Ad el plai il contact culs hosps e biars dad els enconuscha el. Malgrad la hectica dalla damaun cu in auto sin l’auter arriva dat ei in bien gi che vegn per regla era rispundius. Suenter sia lavur sil parcadi surpren Walter Haltiner aunc la scumiada da miezgi alla sutgera alla staziun da val. «Allas 14.00 vai jeu finiu mia lavur.»

Isabelle Mormann, tonscha il giuv

Ella enconuscha il territori da skis da Breil gia dapi 20 onns sco hosp da vacanzas. Per las pendicularas ei la giuvna dunna che deriva dalla Hollanda per l’emprema ga en acziun. Sia lavur al runal dil Parli pretenda dabia engaschi era corporal cunzun cu las scolas da skis arrivan cun lur hosps pli pigns. Ella ha da tonscher il giuv e fa quei per part uras en ed uras ora. «A mi plai quella lavur, jeu ha cheu in stretg contact cun ils hosps.» Ed Isabelle Mormann gi da pli probabel puspei turnar igl onn proxim al runal dil Parli.

Urs Vogt, igl ustier

Carschius si ei Urs Vogt ell’Australia, demai che ses geniturs ein emigrai dalla Svizra ell’Australia. Gia avon 20 onns eis el staus engaschaus a Vuorz sco ustier dil Hotel Ucliva. Suenter in engaschi professiunal sco minier ella Australia ei Urs Vogt turnaus a Vuorz e ha surpriu cun sia famiglia il menaschi dalla ustria da Curtginet. Ina ustria che las pendicularas han affittau. «A mi plai quella regiun fetg bein, ina regiun che jeu enconuschel neu da miu engaschi ell’Ucliva.» Urs Vogt ei bi leds da haver anflau puspei la via el Grischun. «L’interpresa da miniera ell’Australia ei curdada en pitgiras, aschia ch’igl ei bien che jeu sun ius naven.»

Anita Albrecht, il pli sisum (5827/5835)

Anita Albrecht ha, silmeins da bialaura, la pli biala survesta da tuttas emploiadas ed emploiai dallas pendicularas da Breil. Ella sesa en in camberlet sisum il runal dil Miret sin 2418 meters sur mar. Bia temps da guder la cuntrada ha Anita Albrecht denton buc. Ella sto tener en egl la sortida da skituras e skiturs per saver intervegnir sch’in ni l’auter vegn buca da sortir dil giuv scosauda. Malgrad il num Albrecht posseda la dunna giuvna neginas ragischs familiaras en Surselva. «Jeu vegn da Wetzikon.» Ella gi da haver giu basegns da prender congedi da sia lavur professiunala. «Jeu hai viu che la plazza tier las pendiculara era publicada e sun s’annunziada.» S’enriclada ei ella tuttavia buc, sco ella gi. Malgrad la biala vest lavura ella pli bugen alla staziun da val dil runal. «Leu haiel jeu dapli contact culs hosps.»

Luzi Pfister, il scolast da skis

Duront tschun jamnas lavura il pur Luzi Pfister sco scolast da skis e quei gia dapi endisch onns. La cumbinaziun da scolast da skis e pur era avon decennis aunc fetg derasada els territoris da skis grischuns. Oz ein quels purs che brattan la damaun las stivlas da nuegl cun ils calzers da skis plitost ina raritad. «Suenter miu engaschi ella politica communala vai jeu encuriu ina nova occupaziun.» In’occupaziun che porta pli probabel empau dapli renconuschientscha. Sil plaz d’instrucziun a Vuorz/Curtginet audan ins gia dalunsch ils hosp pigns a clumar. Luzi, Luzi, Luzi …

Marcel Cavegn, il schef

Sco menader tecnic e substitut dalla gestiunaria dallas pendicularas, Sandra Brügger ei Marcel Cavegn era responsabels da parter en la lavur. Buc ina sempla incarica per il menader tecnic sco el ha getg a caschun dad in cuort inscunter avon l’ustria dall’Alp Dado. El ei fetg cunscients con impurtonts ch’ils persunal ei per las pendicularas. Gia da recrutar avunda persunal ei magari ina pulita sfida. E da risguardar ils basegns individuals da luvrar pretenda dabia inschign. «Ei drova ina gronda flexibilitad dalla vart dil persunal.» E quei ch’el ha denton buca getg e ch’ei pli probabel era in fatg ei ch’ei drova era ina buna purziun flexibilitad dil schef per segirar il menaschi da mintgagi.

Eveline Cathomas, specialista da salvament

Ella lavura duront quei unviern per l’emprema ga sco specialista da salvament. «La stad mon jeu ad alp e la lavur sco specialista da salvament ei in bien cumplement a mia lavur duront la stad.» Eveline Cathomas ha absolviu in test da qualificaziun da treis gis per saver far la scolaziun da specialista da salvament. «Duront quels treis gis ston ins mussar ch’ins sa ir cun skis e menar ina sliusa da salvament.» Suenter il test da qualificaziun suonda la scolaziun dad endisch gis ch’intermediescha dabia savida medicinala. «Nus dils salvament essan pertscharts da nossa responsabladad.» Els ston numnadamein decider sez tgei mesiras ch’ein necessarias sch’ina persuna drova agid sin pista. «Jeu sentel denton bia renconuschientscha per mia lavur da vart dallas persunas che drovan agid.» L’emprema ga che Eveline Cathomas ha stuiu porscher quei agid eis ella stada empau nervusa. Ina nervusadad ch’ei denton spert svanida. Avon che sedecider per sia nova incarica ha ella luvrau dabia onns ella gastronomia da muntogna. «Sco specialista da salvament sai jeu denton luvrar bia pli independentamein.» Ed Eveline Cathomas schazegia fetg da saver luvrar ella natira, seigi quei duront la stad sco duront igl unviern.