37 milliuns francs per projects en Stussavgia

Projects da svilup regiunals datti plirs el Grischun, aschia per exempel era ella Cadi ni il project PRE Parc Ela Trek. Il project da svilup regiunal (PRE) Val Stussavgia ei denton in extraordinari perquei ch’el ei rasaus sin in territori da 150 kilometers quadrats naven da Valendau entochen Thalkirch. E sin quella surfatscha dat ei 950 habitontas e habitonts e 70 menaschis purils. La Stussavgia s’auda tier igl intschess Parc natural Beverin che ha publicau quellas cefras. Il PRE Val Stussavgia vegn empalaus dil Cantun, dalla Confederaziun e dils 17 projects parzials en Val Stussavgia. La finamira ei da dar novs impuls als menaschis d’agricultura. Avon in onn ha la regenza grischuna concediu al PRE Val Stussavgia treis milliuns francs per cuntinuar cun la realisaziun dils emprems projects parzials.

Pass per pass

Igl entir project da svilup regiunal en Stussavgia cumpeglia actualmein 17 projects parzials. Ils emprems diesch vegnan realisai ell’emprema etappa. Quei ein la commercialisaziun dils products indigens, il detretschament d’ina via da viandar, ils projects dad agroturissem Imschlacht e Dutg Sura, la sanaziun dils cuolms Alti Mühli e Crestis, la mazlaria da Stussavgia Plazza, Tenna Tweed e la resgia da Tenna. In ulteriur project parzial d’emprema etappa ei il center d’innovaziun per l’agricultura da muntogna. Per regla vegnan 72 % dils cuosts dils projects parzials purtai dil Cantun e dalla Confederaziun e 28 % vegnan finanziai dils possessurs e dallas possessuras.

Interessenza agricola decisiva

Dapi in onn ei il canzlist communal Marco Zinsli menader dalla gruppa dil project PRE Val Stussavgia. En discuors culla FMR ha el getg ch’il sustegn finanzial dils projects parzials stetti adina en connex cun l’interessenza agricola. «Ina casa da habitar tut normala ha negin connex cun l’interessenza agricola. Auter ei quei per exempel tier la mazlaria a Stussavgia Plazza. Quella ha in connex direct cun l’agricultura e sa perquei vegnir sustenida.» Il medem vali per exempel era per la tratga da pèschs che seigi era ina project parzial dil  «Tenor igl Uffeci cantunal d’agricultura e geoinfurmaziun ei nies project da svilup regiunal actualmein il grond el Grischun. Ei setracta dil pli grond project ch’ei ha insumma dau entochen dacheu sil camp dil svilup regiunal el Grischun.»

Durada drova flad

Tenor las informaziuns dil Parc natural Beverin ei l’idea d’inoltrar il project PRE Val Stussavgia naschida avon biebein diesch onns. Igl onn 2020 ei il project lu vegnius lantschaus. Ils davos onns ein ils differents projects parzials vegni inoltrai ed igl onn vargau ha la Regenza dau cul credit da realisaziun glisch verda per l’emprema etappa. Sco Marco Zinsli, il president dalla gruppa da project di, hagi ins ussa peda entochen igl onn 2031 da realisar tut ils projects.  «En quei mument ch’in project parzial ei realisaus sto el purtar finanzialmein sesez. Quei vul dir ch’il success per exempel d’in project da agroturissem dependa dil possessur e buca dall’organisaziun da PRE.»

Buna basa ella val

Il menader dalla gruppa da project PRE di ch’ei seigi buca pusseivel da priorisar singuls projects parzials. Mintga project inoltrau seigi argumentaus aschia ch’el sappi vegnir realisaus cun prioritad. «Clar ei che mintga project sto haver in connex cun l’agricultura. Sin basa turistica ei vegniu realisau entgins projects ils davos onns. Nus sperein che la renovaziun dil hotel e restaurant Alpenblick a Tenna daventi realitad proximamein.» Marco Zinsli ei perschuadius che l’aveina dall’innovaziun ei ina part dalla DNA dalla populaziun dalla Val Stussavgia. «Ils umens e las dunnas da nossa val han da vegl enneu stuiu s’organisar per vegnir da surviver. Aschia ei il pievel ch’ei schiglioc plitost introvertius adina staus aviarts per in commerci innovativ e quei principalmein sil sectur dall’agricultura.»

37 milliuns francs

Il president dalla gruppa da project PRE Val Stussavgia, Marco Zinsli di che la realisaziun digl entir project cuosti circa 37 milliuns francs senza la fasa da planisaziun. «Ils cuosts da realisaziun dall’emprema etappa muntan a 12 milliuns francs ed ella secunda etappa partin nus dil fatg ch’ei vegn investiu circa 25 milliuns francs.» Quels daners vegnan investai ell’entira fasa da project naven da 2020-2031. Tenor Gian Andrea Pola digl Uffeci d’agricultura e geoinformaziun dil Grischun concedi la regenza actualmein denter 5,5 e 6 milliuns francs ad onn per projects PRE el Grischun.