Ün SCHI unanim a la planisaziun locala
Daspö arduond set ans preoccupa la revisiun totela da la planisaziun locala a las vschinaunchas grischunas in möd intensiv, uschè eir a Zuoz. Intaunt ch’oters lös sun auncha pü dalöntsch davent d’üna versiun finela, as rechatta Zuoz uossa sülla gualiva da pudair serrer giò quist proget gigantesc. Las Zuozingras ed ils Zuozinghers haun nempe unanimamaing appruvo la revisiun totela l’eivna passeda.
Il schligerimaint – surtuot tar las autoriteds cumünelas da Zuoz – es grand zieva il SCHI unanim a la revisiun totela da la planisaziun locala i’l ram da las radunanzas cumünelas dals 18 e 19 marz 2026. «Eau sun fich cuntaint cul resultat. Nus essans uossa ün grand pass inavaunt cun nossa planisaziun. Il process nun es però auncha a fin. Surleivgio saregia alura pür cur cha la planisaziun locala aintra eir propi scu ledscha in vigur», commentescha Romeo Cusini, il president cumünel da Zuoz, il resultat ün di zieva la decisiun.
Pür seguonda vschinauncha in Engiadin’Ota
Arduond 60 persunas sun stedas preschaintas düraunt las duos sairedas. A la fin haun las votantas ed ils votants chi d’eiran fin tar la votumaziun auncha preschaints appruvo unanimamaing la revisiun totela. Que zieva cha la populaziun ho gieu la pussibilited düraunt il 2024 ed il 2025 da’s parteciper landervi. Ils puncts chi haun lo surtuot chaschuno per discussiuns eiran dumandas a reguard l’adöver da prümas e seguondas abitaziuns, üna via chi collia la part sura da la vschinauncha e tschertas resalvas a reguard la zona da misteraunza.
Ch’eir düraunt las duos radunanzas cumünelas hegia que do discussiuns animedas e per part eir qualchünas propostas per müdamaints in chosa. Cha quellas propostas nun hegian suot il strich però üngünas consequenzas sül purtret grand. Uschè cha la vschinauncha da Zuoz po uossa piglier in mira il spurt finel per pudair alura serrer giò quist proget da mammut e que pür scu seguonda vschinauncha in Engiadin’Ota insomma.
Process politic e democratic interessant
Cumanzo haun ils prüms preparativs per la vschinauncha da Zuoz da l’an 2020. Intaunt cha la tematica da la planisaziun locala procura tar tschertas vschinaunchas in Grischun per part per granda resistenza, recuors ed eir retards, resüma Romeo Cusini ils ultims ans uschè: «Que es sto ün process politic e democratic fich interessant – cun üna tematica bainschi cumplexa, ma cun fich bgers e buns discuors culla populaziun – tscherchand adüna eir il meglder resultat pussibel pel svilup da la vschinauncha da Zuoz.»
Il fat cha’l president cumünel discuorra bainvugliaint davart quista tematica, hegia da fer per l’üna culla buna lavur cha’d es gnida fatta, eir già in vista a la revisiun totela. «La vschinauncha da Zuoz ho adüna darcho fat revisiuns parzielas e cun que s-chaffieu üna buna basa per piglier alura per mauns la revisiun totela.»
Il seguond punct cha Romeo Cusini manzuna es la geografia particulera da la vschinauncha. «Nossa vschinauncha es circundeda da tuot las varts da la val cun zonas da prievel. Voul dir cha’l svilup da la vschinauncha d’eira ed es limito in tuot las direcziuns. Nus nu vains neir mê propi instrado grandas reservas da terrain da fabrica impü, que chi varo chaschuno a la fin dals quints eir ün pô damain lavur per nus.» Cha que hegia rendieu la chosa forsa alura eir ün pô main cumplexa e tuot tenor eir main dispüttaivla cu in oters lös, suppuona el.
Zuoz resta attractiv
La vschinauncha da Zuoz nun es dimena steda pertucheda da la tematica da stuvair exproprier terrain da fabrica. E que adonta cha la prognosa demografica prevzaiva ün chal pella vschinauncha. «Nus nu d’eirans insomma na d’accords cullas statisticas e prognosas da svilup da la Confederaziun e dal Chantun. Perque ans vains dustos e pudieu musser cha lur quint da partenza in connex cul svilup futur da nossa vschinauncha vaiva ün u l’oter punct chi nu correspundaiva», accentuescha Romeo Cusini.
Cha profito s’hegia traunter oter pervi dal Lyceum Alpinum Zuoz chi attira dapü famiglias in vschinauncha ed amegldrescha uschè las prognosas demograficas per bainquaunt dapü cu oriundamaing preschanto. Cun que nun es la vschinauncha be riveda da mantegner sia status quo, dimpersè ho perfin pudieu s-chaffir ulteriuras zonas da fabrica. Uschè sto a disposiziun in avegnir ün potenziel da svilup da sur 200 abitaziuns da 120 m² da prüma maun. Que chi saro pü cu avuonda capaciteds tenor il president cumünel da pudair rester attractiv eir in avegnir.
La lavur da la vschinauncha es uossa zieva l’appruvaziun da la planisaziun locala insè fatta. Düraunt il decuors dal prossem mais es que be auncha da surlavurer ed adatter la documainta cun tuot las nouvas propostas. Alura es la balla tar il Chantun. E scha quel accepta la planisaziun – e scha zieva nun aintran üngüns recuors – schi pudaro definitivmaing alura eir il president cumünel Romeo Cusini esser surleivgio da pudair metter ad acta quist proget gigantesc.
Gust da leger dapli?