Simbols naziunalsocialistics procuran a Ftan per discussiun

Il Chalandamarz a Ftan es fingià daspö generaziuns ün zich plü particular co in tuot tschels cumüns in Engiadina e Val Müstair. Sper l’üsit dals mats chi van vestits in mascra cun vaschias da chucal a chatscha davo las mattas, tocca eir ün cortegi mascrà da la giuventüna pro la tradiziun dal Chalandamarz a Ftan. Ün cortegi chi ha quist on procurà, sainza grond vulair, per attenziun mediala regiunala e perfin naziunala. 

Sensibilisar pella situaziun geopolitica

«A nus d’eira quai schon consciaint chi detta forsa critica. Schi’s guarda pel mumaint però sül muond, schi lura as bada chi nu va güsta tuot sco chi stuvess», güstifichescha Fabrizio Florineth, il president da la giuventüna da Ftan l’acziun da la giuventüna in ün’intervista invers RTR. Sper las mascras dal president da la Russia, Vladimir Putin, ed il president dals Stadis Units da l’America, Donald Trump, unifuormas da la pulizia d’immigraziun americana (ICE), binderas da l’Ucraina e da la Grönlanda, ha impustüt ün’unifuorma militara cun sü la crusch dals nazis procurà per grond’attenziun e critica.

Surpassà la lingia cotschna

Üna tscherta incletta per l’acziun, però suot il strich saja gnüda surpassada üna lingia cotschna. Quai es il facit da Philip Bessermann da la fundaziun cunter rassissem ed antisemitissem in Svizra. Cha tals conguals relativeschan l’evenimaint incumparabel dürant il temp dal naziunalsocialissem ed il holocaust, e cha da far adöver da tals simbols nu saja «insomma na in uorden!». Plünavant declera Philip Bessermann invers RTR ch’el resguarda quista tscherta ignoranza invers la tematica e mancanza d’incletta istorica sco act fich rassistic ed antisemitic.

Giuventüna as dosta cunter imbüttamaints

Cha lur acziun nu saja insomma na statta rassistica ed antisemitica, as dosta la giuventüna da Ftan. Els as distanzieschan cleramaing da quists imbüttamaints. Chi s’haja simplamaing vuglü far attent a la situaziun politica actuala cun trar ün congual a structuras similas dal naziunalsocialissem da quella jada – sainza vulair far alch dal mal.

Cha quai saja problematic manaja Philip Bessermann percunter: «Nus ans stuvain esser consciaints cha daspö ils ons novanta es quist la prüma fasa ingio cha uffants e giuvenils creschan sü cun guerra in Europa ed ün uorden mundial chi’s müda a möd rasant e constant.» E quai saja per la giuventüna üna situaziun greiva dad ir intuorn.

L’ingaschamaint dals giuvenils saja da valütar da princip sco positiv, percunter la realisaziun da quista tematica bricha. Perquai fa Philip Bessermann cun ün tschegn invers las scoulas ed il sistem d’educaziun implü eir attent chi füss da trattar e discutar tscherts chapitels s-chürs dal passà in avegnir plü chafuol i’l rom d’istorgia.