Columna

220 chameils

parter

Ultimamaing sun eu rivà cun zeppar, voul dir cun siglir d’ün program televisiv a l’oter i’l film documentar sur da Mani Matter «Warum syt dir so truurig», realisà l’onn 2002 dal redschissur Friedrich Kappeler. In quella documentaziun vegnan a pled diversas persunalitats our dal ravuogl artistic chi han cugnuschü persunalmaing a Mani Matter (1936 – 1972), sco Franz Hohler, Emil Steinberger, Kuno Lauener, Polo Hofer ed oters plü. Ed adüna darcheu vegnan tematisadas sias chanzuns, seis «schangsons», chi sun per mai alch dal meglder chi’s po tadlar in Svizra tudais-cha in quella sparta. Cler chi’m plaschan seis – per uschè dir – «hits» sco «Hemmige», «Si hei dr Wilhelm Täll ufgfüert», «Dr Ferdinad isch gstorbe», «Ds Lotti schilet», «E Löl, e blöde Siech, e Glünggi un e Sürmel» e «Dene wos guet geit».

Meis favorit absolut es però «Dr Sidi Abdel Assar vo El Hama». E quai per trais motivs: Per quista ballada arabica s’ha Mani Matter decis da tour la fuorma d’ün limerick, pro el però cun jambus e na anapests sco pro la fuorma classica. Per las lingias 1,2 e 5 douvra’l tschinch jambus e mez e trais jambus per las lingias 3 e 4. Cha Mani Matter – sch’el chanta svess quista ballada – intuna l’ultima silba da mincha lingia, impustüt las silbas insè intunadas da las lingias 1,2 e 5, dà üna taimpra fich speciala a quella ballada.

Motiv numer 2 es l’istorgia sco tala da Sidi chi s’inamurescha in duos ögls, ma chi’d es massa pover per pudair tschüffer quella bella giuvna desiderada da cour sco duonna. Ils 150 beschs ch’el offra sun bod ün’offaisa per Mohammed Mustafa chi voul 220 chameils per sia figlia. E la conclusiun ch’el haja cumanzà massa tard a spargnar es magari svizra. La pointa ch’el haja tschüf üna duonna main chara, na uschè bella, ma percunter scorta, as sto in mincha cas leger cun ögls dal temp cha Mani Matter ha scrit quella ballada per tilla pudair giodair. Hoz nu füss üna tala conclusiun plü pussibla.

Il terz motiv es la bella melodia «araba» cun seis mez tuns chi mettan ün accent illa mità da las lingias 1 e 2, chi as sbassa fermamaing a la fin da las lingias 3 e 4 e chi maina pass a pass ingiò illa lingia 5. Ans dan las lingias 1 e 2 musicalmaing amo üna tscherta spranza per Sidi, vain quella desdrütta i’l ductus da la lingia 5 cumplettamaing e no sbassain automaticamaing il cheu e rasegnain.

Ed il fat cha Mani Matter ha scrit sias chanzuns in bernais, quel dialect sonor cun sia posiziun dals pleds minchatant «à la fran­çaise» es per mai be amo il zücherin sülla tuorta.

MAD
Peider Andri Parli da Cuira è stà translatur e redactur ed è anc adina grond amatur da maluns, fatgs cun truffels da la sort «Parli».