Dvantar plü avert per natüra e cultura

L’inscunter cultural Engiadina Bassa/Val Müstair (EBVM) es gnü organisà in mardi passà per la sesavla jada. Da la partida d’eiran bundant 30 interessadas ed interessats da la regiun EBVM chi han visità il prüm il Center cultural da Nairs culla curatura Josiane Imhasly, chi maina il center daspö settember 2025 e davo cun ün’orientaziun da Caroline Schadegg e cun Kaspar Howald davart il stand actual e cun vistas i’l futur da la coordinaziun da la cultura regiunala. Caroline Schadegg es la manadra da la coordinaziun da cultura in Val Müstair e Kaspar Howald es stat preschaint per la perscrutaziun da la cultura grischuna. Ün inscunter chi ha gnü sco böt da’s gnir a cugnuoscher plü bain e da tscherchar soluziuns per amegldrar la sporta e la coordinaziun culturala illa regiun.

Basa da discussiun

Inizià es gnü l’inscunter cun ün dialog cun Martina Schlapbach da la Regiun EBVM, cun Josiane Imhasly e cun Natalia Blanco da la Biosfera. La curatura ha manzunà: «Eu n’ha surtut la lezcha sco curatura qua a Nairs impustüt causa ch’eu d’eira da l’idea cha quista regiun nun es amo sadulada cun art ed istess culla pussibiltà da s’inscuntrar cun art contemporana impustüt eir tras il center a Nairs. Cun artistas ed artists a Nairs as dan colliaziuns e discussiuns cun glieud da tuot il muond chi dan invistas ed inspiraziuns pel futur». Quai chi tilla da spranza pel futur es eir co ch’ella es gnüda bivgnantada in möd positiv illa regiun. I da però amo adüna glieud chi nun es da l’avis cha cultura es uschè importanta. Natalia Blanco es persvasa cha la cultura in Val Müstair stuvess dvantar plü averta per tuot las generaziuns e cha eir per natüra e cultura i’l art as stuvessan rivir las portas.

Discussiun averta culs preschaints

Avant la discussiun libra ha Martina Schlapbach orientà davart il svilup dals ultims ons: «Nus vain elavurà i’l rom da l’on passà ün profil regiunal cultural per la regiun EBVM. Avant ün on a chaschun dal tschinchavel inscunter regiunal vaina inizià quel process e quist profil regiunal es uossa avantman in fuorma d’ün cudesch cul titel ‹Regionsprofil Kultur Engiadina Bassa Val Müstair›. Quel vaina elavurà insembel cun la perscrutaziun da la cultura grischuna cul manader dal proget Kaspar Howald».

Sco cha’l manader dal proget ha manzunà as tratta d’ün proget da la politica regiunala nouva ed il böt es cha’l grischun dess dvantar eir illa sparta cultura üna da las regiuns importantas. «Nus vain fat quel pass in incumbenza dal Turissem Engiadina-Scuol-Samignun-Val Müstair (TESSVM). La dumonda es, co pudain nus uossa trar a nüz quel documaint cun bleras infuormaziuns per ragiundscher ün futur perdüraivel.»

Ils preschaints han lura surgni la pussibiltà da tour part a la discussiun averta e da far dumondas. Caroline Schadegg e Kaspar Howald han pisserà per la moderaziun.

Bleras occurrenzas al istess di

Sco cha ün dals preschaints ha dit s’haja illa regiun üna gronda schelta dad occurrenzas e bleras vegnan manadas tras al istess di, al istess temp e la coordinaziun es fich pretensiusa. In Val Müstair vain tramiss illas chasadas ün fögl volant chi muossa cura cha che ha lö. In Engiadina Bassa s’haja la gazetta Allegra chi da üna buna survista. Quai chi’s ha dudi illa discussiun es cha divers organisaturs nu dettan part a la TESSVM lur termins, quai chi ha per consequenza cha tuot dvainta main survisibel. Ün oter problem saja cha la cultura suottastà als cumüns e quels hajan oter da far sco s’occupar da la cultura, ha manià Kaspar Howald. «Illa Val Müstair vain no l’avantag cha la Biosfera paja a mai per far quella lavur e quai es üna situaziun confortabla», ha dit Caroline Schadegg. Voul dir cha eir in Engiadina Bassa stuvess üna coordinatura o ün coordinatur gnir pajà per far quella lavur. Davo lunga discussiun ha ün dals preschaints surtut la lezcha da far üna dumonda in scrit als cumüns da l’Engiadina Bassa per chattar üna soluziun perdüraivla. Quai es gnü quittà cun grond applaus. Ils preschaints han gnü ouravant la pussibiltà da far ün gir tras il Center cultural Nairs ed han surgni üna buna survista. La FMR ha rapportà avant ün temp davart il center, davart la curatura e davart l’exposiziun actuala in detagl.