Ils paders fan da pumpiers

El ha discurriu dad ina unica ed impressiunonta experienza, il pader benedictin dalla claustra da Mustér, Murezi Casanova. El e biebein diesch da ses confrars ein sefatschentai la sonda dils 11 d’avrel 2026 empau pli da rudien cun la lavur dil pumpier. Per l’emprema ga sco quei ch’il cumandant dil corps da pumpiers da Sursassiala, Gion Tenner ha getg viers la FMR. Pader Murezi Casanova ha dau d’entellir ch’el sez e ses confrars seigien aunc mai stai confruntai cun fiug e fem ed hagien mai empriu co reagar en talas situaziuns. «Igl ei secapescha stau impressiunont da sentir tgei che quei vul gir dad ir tras il fem.»

Cun protecziun da flad

Gion Tenner ei numnadamein buca mo secuntentaus da porscher als paders benedictins teoria. El ha schau trer en Murezi Casanova e ses confrars igl equipament dalla protecziun da flad per porscher ad els ina investa autentica ella lavur dil pumpier. Pader Murezi Casanova ha fatg attent che la claustra detti suttetg a biars visitaders e hosps. «Per cass ch’ei havess da barschar eis ei per nus impurtont da saver co reagar.» Per exempel co evacuar ton pli spert las persunas che sesanflan en claustra en in seracass. Mo buca sulet quei aspect ei ord vesta dil pader benedictin impurtonts. «Nus havein era empriu da buca metter sesezs en prighel.» Ir en ins stanza plein fem senza protecziun ei prigulus. «Jeu persunalmein erel buca cunscients ch’ei drova sulet entginas paucas fladadas cun aria da fem per dar da leuvi.»

Grond agid

Ina aschinumnada gruppa da pumpiers da menaschi vul Gion Tenner buca etablir en claustra. El puntescha denton ch’ils habitonts dalla claustra seigien in grond sustegn per ils pumpiers en in seracass. «La claustra ei in grond ed extendiu baghetg ed ils paders enconuschan quei labirint sco negin auter.» Els san aschia era mussar als pumpiers la via, sch’igl ei inaga da spindrar persunas ni stizzar in incendi. «Els ein el liug e san reagar spert sch’ei fa da basegns», explichescha il cumandant dils pumpiers. Reagar spert ed endretg ei in dils facturs impurtonts per impedir disgrazias pli grondas. Quitaus pervia dil prighel d’incendi ella claustra fa Gion Tenner denton buca gronds. «Igl ei vegniu investiu fetg bia ils davos onns ella protecziun da fiug da quei edifeci ed el vala per in dils baghetgs protegi en quei grau il pli bein.» Tuttina sa il cumandant dils pumpiers da Sursassiala senz’auter s’imaginar da repeter ina ga ni l’autra l’instrucziun culs paders. «Nus havein uss inaga fatg in emprem pass.» Da far in secund pass cun in ulteriur exercezi da pumpiers sa pader Murezi Casanova senz’auter era s’imaginar. «Igl ei propi stau grondius co ils pumpiers han priu peda per nus e buca mo instruiu, mobein era mussau lur equipament da spindrar e stizzar.»