columna

Time to say goodbye

parter

Andreas Cadonau/FMR

Ils segns ein buca dad ignorar, segns ch’ins s’avonza alla sava dalla pensiun. Ch’ins ha magari empau fadigia da tener il tempo dallas midadas digitalas ei, per in carstgaun carschius si igl emprem decenni da sia veta en in dacasa senza telefon, nuot niev. Che las mulestas da telefons da reclama che vulan per tut prezi far gust da midar la cassa da malsauns stuleschan ei in clar segn.

La classa da vegliadetgna che cuosta vul negina cassa en sias retschas. Las reclamas dad e-mail che setschentan tuttenina cun ina certa regularitad el spam dattan sil stumi. Ina vegn dad ina pagina mannesfreude.nl e fa attent ch’ei detti mieds cumprovai per ulivar las sperditas virilas. Jeu haiel buca pudiu tralaschar da rispunder e vai scret ch’ei duein toh visitar il proxim concert dalla Ligia Grischa – in ferm mussament dalla forza virila intacta.

Era alla giuvna dunna oriunda dalla China ch’ei s’annunziada per engles cun foto via WhatsApp en attractiva gardaroba da sortida vai jeu rispundiu. Ella ha scret da gest esser en Svizra per dar golf e fuss extrem leda da saver dar cun mei ina partida. Bien, golf ei buc il miu e jeu hai rispundiu per romontsch da plitost appreziar las troccas. Suenter vai mai udiu enzatgei dalla biala golfista. In collega da troccas ha manegiau che la biala chinesa seigi pli probabel in fake.

Ina veta professiunala da pur cumbinada cun in quart tschentaner schurnalissem lain secapescha nescher sentiments nostalgics che lain ponderar, sch’ins hagi bein muentau enzatgei ella veta. La veta dil pur ei clara. La rema da Gion Antoni Huonder, «Quei ei miu grep quei ei miu crap» ei ton fake sco la biala dunna chinesa. Il pur viva dil tratsch, d’in bien humus e buca dalla crappa e greppa, lezza ei pli adattada per la poesia. En quei grau san ins sulet sperar ch’igl agen terren hagi manteniu siu humus per la generaziun proxima.

E tgi da mias e mes collegas schurnalists crei ch’enzatgei selaschi muentar el mund cun scriver stoi trumpar. Nunballuccabels ei per exempel il mund dalla aschinumnada Romontschia. Antruras sco giuven schurnalist cun empau dapli curascha da pitgar ella tastatura vai giu finiu in commentari cun ina expressiun pli gagliarda. «Sche vus vuleis far enzatgei per la cultura romontscha lu aboli tut quellas uniuns affiliadas dalla Lia Rumantscha.» Dus dis pli tard vai entupau egl uaul da Trin sin via al Lag la Cresta il secretari general dalla Lia Rumantscha, Gion Antoni Derungs. Cun in ferm pass eis el sedrizzaus en mia direcziun. Enstagl dil lavatgau spitgau ha Derungs tschaffau in da mes mauns cun domisdus da ses mauns, mirau a mi els egls e getg: «Andreas, quei che ti has scret vegn a mi da cor.» Nies bien Gion Antoni Derungs ei buca pli denter nus e las uniuns affiliadas existan aunc adina.

Ei dat secapescha clars signals che dattan d’entellir ch’ei seigi uras da calar. Calar sil punct culminont ei secapescha buca sulet el mund dil sport da prestaziun in tema. Il problem ei magari ch’ins munchenta ni fa buca persenn dil punct culminont. Persunalmein vai giu la cuida ch’in e-mail arrivaus giu dalla Cadi avon entginas jamnas ha confirmau clar e bein ch’igl agen punct culminont schurnalistic seigi contonschius. «Fusses ti, sco in da nos scribents, promts da presentar quei …» La generaziun sursilvana aunc pertscharta dil cumbat cultural sursilvan, sa secapescha tgei quei vul dir … «in dils nos». Jeu hai resentiu l’acceptanza dad esser in dils nos per benedicziun persunala, aschidadir, igl invit al pierten dil Curtgin d’honur a Trun.

Pia, uras da calar ed engraziar a quellas e quels che han magari legiu ed allas collegas ed als collegas che han accumpignau.   

Quei ei la davosa columna dad Andreas Cadonau, che vegn oz pensiunaus. Varga 25 onns ha el accumpignau e scret da quei che muenta il Grischun e la Surselva, en in pensum parzial. Igl ulteriur pensum parzial ha el empleniu cun far il pur si Vuorz.