«Nus baghegein da cundiziuns pretensiusas»

En sesez havessen las lavurs da construir il niev Tunnel Las Ruinas ella cavorgia denter Mustér e Curaglia giu d’entscheiver gia avon dus onns. Recuors han denton frenau il project entochen che la Regenza ha saviu surdar definitivamein la lavur da construcziun igl onn vargau. Suenter las lavurs da preparaziun duront ils davos rodund dus meins san las maschinas da furar e construcziun vegnir ussa finalmein en funcziun. La mesjamna avonmiezdi ha igl Uffeci da construcziun bassa dil cantun Grischun envidau agl act simbolic e festiv dall’emprema siglientada. Quella ei succedida el sid dil portal futur dil tunnel niev. Il project ei calculaus cun cuosts da rodund 32 milliuns francs (mira box).

In di «historic»

In di da legria ei la mesjamna stada surtut per la vischnaunca da Medel. Ils davos onns ha il Cantun numnadamein investiu fetg bia ella via cantunala ed il tunnel niev fa la colligiaziun ella val aunc ina ga megliera. La Via Lucmagn ei numnadamein da vegl enneu in’impurtonta traversala dil sid el nord. Il president communal da Medel, Claudio Simonet, ha lu era saviu far allusiun dils 6 da matg sco di historic, buca mo pil tunnel niev: «Ils 6 da matg 1799 ein ils Franzos arrivai sul Lucmagn, ein serendi a Mustér e han arsentau il vitg.»

S. Barla – la patruna dils miniers

Da grond’impurtonza ton pils indigens sco pil turissem ha era il president communal da Mustér, René Epp, taxau la via dil Lucmagn. Grazia allas stentas dalla Pro Lucmagn seigi la colligiaziun daventada essenziala era pigl unviern. Philipp Kohlschreiber dalla Cuminonza da lavur Ruinas ha accentuau la confidonza, cumpetenza e collaboraziun sco elements centrals pil bein reussir dil project. Igl avat dalla claustra da Mustér, Vigeli Monn, ha celebrau in survetsch divin e recumandau il plazzal e ses luvrers alla protecziun da s. Barla – la patruna dils miniers – e dil Tutpussent.

Restricziuns dil traffic

Il tunnel niev vegn construius pli u meins parallelamein a la lingia dil tunnel vegl, respectivamein la via existenta el territori da Las Ruinas. Sco quei ch’igl Uffeci da construcziun bassa dil cantun Grischun constatescha ha la construcziun dil tunnel niev in grond avantatg: «Duront il temps da construcziun resta il tunnel existent per gronda part en funcziun. Aschia san las restricziuns dil traffic vegnir minimadas.» Igl inschignier cantunal Reto Knuchel precisescha: «Nus baghegein da cundiziuns pretensiusas e cun prender il pli grond risguard pusseivel sillas participontas ed ils participonts dil traffic. Quai ei ina sfida ed il medem mument era ina fermezia da quei project.»

In tschancun difficil

Sco quei ch’igl uffeci constatescha corrispunda il tschancun dalla via cantunala en Las Ruinas denter Mustér e Curaglia buca pli allas pretensiuns dil temps: «La posiziun topografica pretensiusa, il prighel da crappa che croda ed auters eveniments dalla natira ni era il trassé nunsurveseivel restrenschan la segirtad dil traffic.» La decisiun da remplazzar il tunnel cun in niev seigi surtut stada il stan architectonic dil tunnel vegl e dallas gallarias existentas. Quellas satisfetschien buca pli allas pretensiuns actualas.

Entochen la fin 2029

Las lavurs da construcziun pil tunnel Las Ruinas vegnan realisadas en etappas entochen la fin digl onn 2029. Ils onns suandonts ein ulteriuras mesiras denter Las Ruinas e la punt dil Rein da Medel previdas. Igl entir project dalla via cantunala el territori da Las Ruinas vegn terminaus igl onn 2036.

Investiziun ella segirtad

La finamira dalla correctura dalla via dil Lucmagn succeda surtut ord vesta dalla segirtad dil traffic cun reducir ils prighels dalla natira e per optimar il trassé. «Cun construir il tunnel niev Las Ruinas investin nus sapientivamein ella segirtad da nossa infrastructura da traffic. Medemamein migliurein nus il temps da viadi en nossas regiuns periferias e scaffin impurtontas premissas per lur svilup economic e social», puntuescha la cussegliera guvernativa Carmelia Maissen ch’ei responsabla pil Departament d’infrastructura, energia e mobilitad dil cantun Grischun. Per ella ei quei act festiv staus ina premiera: «Jeu astgel assister per l’emprema ga ad in’emprema siglientada per in tunnel niev. Quei fa a mi ton pli plascher cunquei che quei succeda en mia regiun nativa e patria.»

Cuminonza da lavur Ruinas

La direcziun dil project pil tunnel niev ei els mauns digl Uffeci da construcziun bassa dil cantun Grischun. La projectaziun ei succedida entras l’Amberg Engineering SA e las lavurs da construcziun vegnan fatgas dalla Cuminonza da lavur Ruinas cun Heitkamp Construction Swiss ScRL e Berther Bau ed Industrie SA.