«Scha’l plan nu vo sü, alura esa dad improviser»
Simon Gabriel es daspö ils 23 avrigl il champiun europeic per instrumaints da brass ed ho guadagno la concurrenza da solists dal 2026 cul cornet. Il S-chanfringher da be 17 ans es eir il vandscheder dal premi dals spectatuors e dal premi speciel da la band accumpagnanta. A chesa saja el però bger memma poch. La FMR ho pudieu discuorrer cun il champiun in sia patria a S-chanf.
Per ün pêr dis gioda Simon Gabriel (17) dad esser a chesa a S-chanf, zieva avair passanto dis intensivs cun guadagner il champiunedi europeic per instrumaints da brass scu solist cul cornet a Linz. Traunter il giarsunedi al Hotel Waldhaus a Segl, la scoula d’hotellaria ad Interlaken e la musica professiunela s’ho il figl da pur piglio il temp per baratter ün pêr pleds cun la FMR.
FMR: Avaunt ün’eivna ho’L fat üna tura tres l’Europa e darcho guadagno ün grand premi – cu vo que ad El hoz?
Simon Gabriel: Ils ultims dis d’eiran vaira intensivs. Uossa suni cò a S-chanf, però be daspö her saira, düraunt l’eivna d’eiri a scoula ad Interlaken ed aunz a la maestraunza a Linz. (stüdgia). Eau d’eir traunteraint aunch’üna vouta a S-chanf, però be per var duos urettas in dumengia passeda.
Ho El ün manager u almain ün’assistenza per tuot quist’organisaziun?
Na. Que fains mieu bap ed eau. Eau guard per las notas, prouvas ed il program e mieu bap s’occupa dals viedis, hotels e simil. Nus essans üna sort manaschi da duos persunas. Minchataunt staun ün pêr robettas spetter ün pôin pü lönch, scha d’he güsta telmaing bger in testa, p.ex. scha sun a scoula ad Interlaken e scha füss da fer qualchosa a Bienna, lo stuvains nus duos bain ponderer scha que vo insomma.
El es vaira in gir. Fo que plaschair?
In gir suni fich gugent e que am plescha. Da l’otra vart füssi natürelmaing gugent pü lönch cò a chesa. Eau nu d’he propi vacanzas, eir scha pigl vacanzas. Quels dis libers drouv eau pel solit per trenamaint e maestraunzas. Al cumanzamaint da mia carriera d’eira üna vouta üna fasa cun da memma viedis. Lo suni gnieu ad ün punct cha d’he stuvieu fer üna posa e d’he dit «basta». Eau d’he desdit tuot que chi ho da chefer culla musica, prouvas e concerts e d’he tanco energia. Que ho fat bain, eir mentelmaing. Zieva quellas duos eivnas es «gnieu aint l’oxigen pü normel».
Cu managia El quecò cun l’oxigen?
Eau d’he schmiss dad ir tres partituras e töchs scu ün skiunz aunz la cuorsa mentelmaing p.ex. trenand l’uorden dals daints in l’ajer u da trer il fled scu scha suness d’ün cuntin, uscheja «ph, ph, ph»! (el muossa cu ch’el fo exercizis da fled ed da la daunta in l’ajer). Uscheja haun mieus pulmuns pudieu fer la posa e zieva es gnieu aint l’oxigen darcho pü regulermaing. Ad es important cha la respiraziun saja regulera e sauna. Üna vouta am sun bod gnidas las stailas, perque cha l’oxigen manchaiva. E que sül palc – per furtüna d’eira lo be «knapp».
Dunque sun la respiraziun e la sandet dals pulmuns fich importantas per ün cornettist?
Schi, p.ex. nu füss que bun scha fümess. Eau craj dafatta cha s’ho pulmuns bain trenos, scha’s suna sül livel professiunel scu eau. E cha cun que nun as vegna uschè svelt amalo.
Invers RTR ho El dit: «In lügl 2027 conclüdi mieu giarsunedi. Prubabelmaing fatsch eau alura la maturited professiunela, zieva que la musica militera e pü tard alura guardi – scha tuot vo tenor plan, fatschi il conservatori da musica.» Que es ün plan fich concret per ün giuvnot da 17 ans.
Eau pens gugent ouravaunt e fatsch plans. Ad es schont bun eir da guarder inavous, ün pôin per feedback, però eau guard pü gugent inavaunt. In secundara d’he eau p.ex. già pondero cu fer il giarsunedi in cumbinaziun culla musica. Ed uossa m’occupi dals prossems pass chi füssan la maturited professiunela, il militer chi vain traunteraint, ed alura ün stüdi. A la fin dals quints esa culs plans seguaintamaing: Scha’l plan nu vo sü, alura esa dad improviser. Que d’heja imprais sül palc.
In ün’otra intervista ho’L manzuno il sömmi da dvanter dirigent. Dirigent?
Da pitschen sü m’ho que fascino da vzair la persuna chi sto davaunt l’orchester, la pussaunza e cha tuots guardan vers quella. Scu p.ex. Michael Bach, il dirigent da brass svizzer. Be cun suner in üna brass band u scu solist nun as po viver da que. Perque pondereschi da stüdger musica classica da trumbettist. E cur ch’eau bad ch’eau nu vegn meglder scu solist, vulessi diriger üna brass band. Uscheja füss que nempe pussibel da der inavous qualchosa da mias egnas experienzas.
El es pel mumaint «principal cornet», che carica es que in üna brass band?
Que es simil a la prüma gïa aint in ün orchester. Eau assist uscheja d’immez la band al dirigent cun mia uraglia e m’occup da la meglioraziun dals tuns.
Che sun las parallelas traunter ils muonds: palc, hotel e stalla?
A do püssas parallelas. Traunter la stalla ed il servezzan da giasts: La lavur fisica, cha s’es in chamma tuot il temp. Traunter la musica ed il servezzan est tü adüna culla glieud, que es mentelmaing fich simil. Que chi vela per tuot ils muonds es cha tü stust vulair fer que cha fest cun gust e paschiun. Uschigliö nu funcziuna que. Insomma, dad esser motivo da guadagner premis es eir üna sort parallela: Cur ch’eau d’he guadagno la prüma plazza a l’occurrenza da solists 2025 ho mieu bap per cas al listess di guadagno ün premi cun üna vacha mamma al SwissOpen 2025. Da guadagner medaglias vains dunque forsa ün po in famiglia. (ria)
Sieu magister «Ludi» Anton Wilhalm ho dit l’an 2023 a Malmö «Ich traue ihm alles zu». Cu vezza El quista frasa?
Quelo am voul dir bger ed impustüt am disch que cha d’he la liberted ed il sustegn da mieu magister da fer tecnicamaing e musicalmaing tuot che ch’eau vögl e ch’eau am poss pruver oura. Nus vains fiduzcha ün in l’oter ed eau al cugnuosch uossa già (stüdgia) passa 12 ans! Scha’l schef at do la fiduzcha e la liberted da pruver oura, es que la pü bella relaziun. Uscheja es que tar me eir cun mieu schef a l’Hotel Waldhaus.
Ho El ün bun tip per musicantas e musicants (giuvens)?
Eau d’he duos fich bun tips: Ris-cher la roba chi’s fo. Scha nu’s vo aint ün ris-ch, nu capita ünguotta. P.ex. nu stüdger scha s’es pront per üna maestraunza, simplamaing avair fiduzcha e s’annunzcher. Ed a cas cha nu gratagia u scha’d es penibel, alura rian forsa tschertüns da te, però que at stu esser listess. Ed alura il seguond tip: Nu guarder inavous.
Gust da leger dapli?