«Sainza il Ressort La Sassa nun eschan nus in duos ons plü quia»
La stagiun da skis passada vess insè stuvü esser ün punct culminant pel territori da skis Minschuns illa Val Müstair. 50 ons vess el nempe cumpli. Però na be la festa da giubileum es crodada ill’aua, dimpersè causa paca naiv eir la stagiun da skis sco tala. Ün fat chi preoccupa ils respunsabels, sco cha’l mainagestiun Daniel Pitsch manaja in ün’intervista invers la FMR.
Cun retard cumanzà la stagiun d’inviern, dürant quella mancanza da naiv e pacs giasts, perquai stuvü conclüder la stagiun plü bod co planisà e lura causa ün problem tecnic vi d’ün runal dafatta stuvü finir la stagiun per immediat e per amo ün’eivna plü bod. Quai es la versiun cuorta da la stagiun d’inviern passada pel territori da skis Minschuns illa Val Müstair.
Üna stagiun chi füss insè statta suot l’insaina dal plaschair e dal far festa. Il territori da skis ha nempe cumpli seis 50avel on da gestiun. Causa ün mortori han ils respunsabels però sisti tuot las festivitats da giubileum. Ün fat chi nu fetscha però tants gronds pissers co oters pel mumaint, manaja il mainagestiun ed anteriur paur Daniel Pitsch (68), fond bilantsch d’üna stagiun da skis tuot otra co allegraivla.
FMR: Daniel Pitsch, la stagiun da skis 2025/26 vess insè stuvü esser üna stagiun da festa per Els. Stat esa exactamaing l’incuntrari?
Daniel Pitsch: Schi, quai es uschea. Üna stagiun per invlidar – e quai es fingià la seguonda in fila. Fingià la stagiun da l’on passà nempe nu d’eira propcha zuond allegraivla e quist on esa stat amo pês. La mancanza da naiv nun es però be statta per nus sco territori da skis ün fich grond problem, dimpersè quai chi s’ha muossà quist on in möd fich exemplaric, eir per tuot quellas e quels chi fan pro nus gitas da skis. Eir quia han fich blers giasts sdit giò lur turas e cun quai lur vacanzas pro nus illa Val Müstair.
Quant mal ha la serrada antecipada però fat ad Els – probabelmaing be ün pitschen guot i’l mar, schi’s resguarda tuot la stagiun?
Il quint da gestiun final nun es amo fat. Però quai chi’s po uossa fingià dir es cha nus vain gnü raduond 60 % damain entradas quista stagiun passada. Scha quist vess da cuntinuar inavant uschea, schi dvainta quista situaziun per nus üna gronda sfida. Na be quai chi reguarda la vart finanziala, dimpersè eir sco lö da lavur. Scha nus vain nempe da serrar nossas portas duos eivnas in schner ed inaspettadamaing e per dal bun al principi da marz, schi lura nun eschan nus ün bel di neir na plü ün patrun da lavur attractiv. Güsta perquai es il Ressort La Sassa (guarda box) cun tuot ils indrizs dad innaiver uschè important per nus. Üna regiun da skis sainza ün’innaivaziun, ingio chi nu’s po garantir üna stagiun da mità december fin la fin da marz, quai nu funcziuna hozindi simplamaing plü.
Avant co cha nus discurrin davart il Ressort La Sassa, co staja vairamaing cul runal defet?
Quai es ün problem magara previsibel. Pel mumaint eschan nus vi dal sclerir culla sgüranza chi chi’d es la cuolpa e chi chi ha lura da surtour ils cuosts da reparatura. La tecnica vi da quel runal d’eira nempe magara nouva e revaisa. Il toc defet – üna rolla da deviaziun (Umlenkrolle) – es però fingià qua e per la fin da quist mais esa previs da tilla montar.
Però apunta, tuot nu güdarà nüglia, scha’l Ressort La Sassa nu po gnir realisà?
Quist proget es sco dit fich essenzial, e quai per tuot la Val Müstair. Nus vain uossa bundant set ons retard, quai causa differents recuors e corona. Quist temp vaina però pudü trar a nüz per surlavurar il proget amo üna jada ed eschan uossa pronts per inoltrar la dumonda da concessiun fin la mità da gün da quist on. E scha la concessiun vain approvada – e schi nu dà ingüns ulteriurs recuors – schi lura pudessan nus teoreticamaing cumanzar a fabrichar la stà dal 2027. Quai chi less dir cha la pendiculara e l’innaivaziun füssan prontas pella stagiun d’inviern 2027/28 ed il ressort da vacanzas lura circa ün on plü tard. Ed eir amo ün punct fich allegraivel, causa la sur-elavuraziun dal proget ans esa reuschi da sgürar ils cuosts, sper l’incharimaint, uschè sco oriundamaing progettà.
Epür, il Ressort La Sassa pudess tuottüna gnir massa tard. Planet giaraja ad Els sco interpraisa nempe vi dal viv?
I sun schon tschertas persunas chi’s fan fich gronds pissers in vista a l’avegnir. Pel mumaint vaja amo. Però schi vess dad ir inavant uschea, sainza cha’l Ressort La Sassa gnia realisà, schi nun eschan nus in duos o trais ons plü quia. Quai chi füss our d’punct da vista turistic ün problem plü grond per tuot la Val Müstair. Sainza pendicularas stuvessan nempe eir blers hotels serrar lur portas. Perquai spera per tuots quia in val cha nus possan realisar quist proget.
Ed uschenas tour davo las festivitats?
Cha las festivitats sun crodadas ill’aua es natüralmaing zuond puchà. Però bel vi da las festivitats da 50 ons füss stat inamöd, scha nus vessan pudü al listess mumaint eir far festa pella realisaziun dal proget. Lura füss stat quai alch oter. Pel mumaint motiv per far festa füss propcha be lura, scha nus surgnin la concessiun e pudain cumanzar a fabrichar. Nus eschan però sün buna via, eir quai chi reguarda pussibels recuors. Nus vain surlavurà il proget da maniera ch’eu nu poss simplamaing na m’imaginar ch’ün recuors vess d’avair üna schanza. Perquai suna da fich buna spranza da ragiundscher meis böt persunal: Nempe da pudair sco mainagestiun amo fabrichar il Ressort La Sassa e lura davo 30 ons pudair surdar mia carica finalmaing in mans plü giuvens.
Il Ressort La Sassa – üna survista
L’on 2018 vaiva la populaziun da la Val Müstair fat bun üna revisiun parziala da la planisaziun locala per pussibiltar il Ressort La Sassa a Tschierv. Previs esa da fabrichar per raduond 40 milliuns francs ses edifizis cun 200 lets cun üna pendiculara d’access i’l territori da skis ed ün implant d’innaiver. Ils investurs da quist proget sun il büro d’architectura Domenig a Cuoira, il Cumün da Val Müstair ed il territori da skis Minschuns.
Adonta cha la regenza grischuna vaiva quella jada fat bun il proget, han diversas organisaziuns d’ambiaint fat recuors cunter quista decisiun. Dal 2025 ha il Güdisch superiur dal chantun Grischun lura refüsà parzialmaing il recuors cunter il Ressort La Sassa e fat via libra cun quai a sia realisaziun. (fmr/dm)
Gust da leger dapli?