Forsa be pli quatter ospitals cun naschientschas da pops

Tge funcziuna en il sectur da sanadad? Tge sto sa midar? Peter Peyer ha preschentà la mesemna l’uschenumnà «Gesundheitsleitbild» – per rumantsch «model directiv da sanadad» che vala per ils proxims diesch onns. Il Grischun duai vinavant porscher in provediment decentral, ha il minister da sanadad punctuà a la conferenza da medias a Cuira. Il provediment duai dentant daventar pli effizient, pli digital ed esser coordinà meglier.

Il chantun recumondia da serrar las staziuns da parturir en ils ospitals da Glion e da Tavau, ha menziunà Peter Peyer cun questa chaschun. Suenter hai dà bleras dumondas da schurnalists e schurnalistas.

Naginas naschientschas a Glion e Tavau?

«Tge dian ils ospitals da Glion e Tavau da questa recumandaziun?» ha vulì savair in schurnalist. Gliez stoppian ins dumandar ils ospitals pertutgads, ha manegià Peter Peyer. Ils purtaders dal Spital regiunal Surselva hajan decidì da desister en l’avegnir d’ina chirurgia da 24 uras. La consequenza saja ch’ins na possia era betg pli porscher ina partiziun da naschientschas. Per ina tala stoppia star a disposiziun di e notg ina chirurgia.

L’Ospital da Tavau sa chattia en la vischinanza da l’Ospital Schiers cun dapli naschientschas, ha ditg Peter Peyer. Perquai fissi cunvegnent, sche Tavau cooperass cun Schiers.

Nunattractiv per spendreras

Marion Thalmann ha explitgà anc ina autra perspectiva da la problematica. La manadra da project per il model directiv ha ditg: «Sch’ina spendrera po accumpagnar be ina giada l’emna ina naschientscha, lura n’è quai betg uschè attractiv sco sch’ella ha mintga di ina naschientscha.»

En pli saja ina naschientscha adina cumbinada cun ristgs ed ina giuvna ginecologa che n’haja betg la rutina necessaria, na veglia betg surpigliar la responsabladad per tals ristgs, ha explitgà Marion Thalmann: «Ils purtaders d’ospitals ston perquai ponderar bain, sch’els han insumma avunda naschientschas per porscher jobs attractivs en partiziuns da naschientschas.»

Sis ospitals regiunals han da preschent anc partiziuns da parturir: Cuira, Schiers, Samedan, Scuol, Glion e Tavau.  Ad onn naschan enturn 1500 uffants en il chantun – per lunsch ora la gronda part en l’Ospital chantunal a Cuira. A Schiers, cun il segund aut dumber, naschan radund 150 uffants l’onn.

Vinavant cun las regiuns da sanadad

Il model directiv da sanadad preschentà la mesemna è la basa per planisar la glista d’ospitals. Lezza duai ir en vigur il 2028, inclus las cunvegnas da prestaziun cun ils singuls ospitals. Il Grischun ha dudesch regiuns per provediment da sanadad – mintgina cun ses agen ospital danor il Mesauc, nua che la glieud va a Bellinzona per tractaments staziunars.

Vi da quest sistem na duai betg vegnir balluccà, sco Peter Peyer ha ditg: «Nus n’avain betg l’intenziun da serrar in ospital. Ma nus vegnin a prender sut la marella la purschida dals singuls ospitals tar la planisaziun d’ospitals.»

Meglierar servetsch da salvament

Medemamain sut la marella prenda il Chantun ils servetschs da salvament che ston mintgamai esser uschè spert sco pussaivel tar pazientas e pazients che dovran urgentamain agid.

Oz sajan ils servetschs da salvament colliads cun ils ospitals e funcziuneschian da principi bain, ha ditg Sandra Stöckenius, manadra da l’uffizi da sanadad: «Nus vesain dentant anc potenzial per ina meglra coordinaziun e standards communabels.» Ina gruppa cun persunas dal fatg sa mettia questa stad a la lavur per suttametter propostas.

Ulteriuras midadas pertutgan ils servetschs psichiatrics. Lezs duain sustegnair instituziuns da sanadad regiunalas cun persunas dal fatg e know-how.

6000 francs custa en media mintga abitant

Cun custs supplementars da 10 fin 20 milliuns francs l’onn quinta il chantun per implementar il model directiv da sanadad. A lunga vista speran ins era da spargnar custs, per exempel entras la transfurmaziun digitala che custia en tut enturn 100 milliuns francs. Ella cumpiglia in sistem d’infurmaziun da tgira digital. «Gist pitschens ospitals na possian betg finanziar sez in tal sistem», ha ditg Marion Thalmann.

Il 2024 han ils custs da sanadad en il Grischun importà en media passa 6000 francs per abitant ed abitanta. La mesadad vegn finanziada da la cassa da malsauns. Circa in quart dals custs porta il chantun, il rest pajan ils pazients, las vischnancas e la Confederaziun.

Dapi la mesemna è il model directiv da sanadad 2026 fin 2036 online. Ina grafica mussa en detagl tge ch’il chantun spetga da medis e medias da chasa, dals pitschens e gronds ospitals regiunals e da l’Ospital chantunal a Cuira sco ospital da center.