Mustér seprepara silla «revolta»
Venderdis, ils 7 d’uost 2026 ha liug a Mustér sper la claustra la premiera dil teater el liber «1799 – Revolta ella Cadi». Quei toc fictiv ei vegnius screts da Hubert Giger e vegn inscenaus da René Schnoz ensemen cun las acturas ed ils acturs dall’uniun da teater Dentervals ch’eran gia da la partida igl onn 2019 «La stria da Dentervals». La FMR ha visitau sonda vargada ina dallas davosas emprovas avon la pausa da stad.
«Nus essan bein vidlunder cun las emprovas», di il president dil comité d’organisaziun Gion Hosang. Ed il reschissur René Schnoz aschunta: «Ei drova sco adina tut entochen il davos mument, mo ei vegn fetg bien.» René Schnoz enconuscha las acturas ed ils acturs dall’uniun Dentervals. Per l’ina eis el sez da Mustér e per l’autra ha el gia fatg la reschia da quei davos teater el liber sper la caplutta da Sontga Gada igl onn 2019. «Cul toc ‹Revolta ella Cadi› che tracta d’ina sgarscheivla uiara cun fetg biars morts mussein nus en in temps da biaras uiaras ch’ei ha era dau uiaras sanguinusas en Surselva e quei gnanc aschi lunsch anavos. Mo nus vulein semplamein era raquintar al publicum ina historia da nossa regiun», di il regissur.
Dau fiug a vitg e claustra
Ella pagina d’internet www.dentervals.ch intervegn ins en in cuort text enzatgei davart il cuntegn dil toc fictiv screts da Hubert Giger. Il teater gioga egl onn 1799. In onn cun consequenzas fatalas per Mustér, per la Surselva e pil Grischun insumma. Las pussonzas grondas da quei temps, la Frontscha cun Napoleon e l’Austria cun ses alliai, han era cumbattiu ina l’autra ella Cadi. Il mars 1799 gudogna in’allianza da landsturm, catschadurs e purs ina battaglia encunter ils Franzos a Cons. Mo quei ei buca la fin d’in trest capetel ella historia da nossa regiun. Suenter ina revolta dils indigens encunter ils Franzos igl 1. da matg 1799, ha la schuldada dau fiug al vitg da Mustér ed alla claustra.
Aunc massa da far
Gion Hosang, il president dil comité d’organisaziun dil teater el liber di ch’il teater survegni ussa pli biaras conturas. Ussa vegni ei era pli interessant per las acturas ed ils acturs che derivan da Mustér e contuorn. «Oz ei igl emprem di ch’igl entir toc vegn giugaus atras. Suenter in liung temps cun emprovas da scenas ei quei in mument che dat ina nova motivaziun agl entir team.»
La pausa da stad pils acturs il fenadur detti la caschun al comité d’organisaziun da luvrar vid ils indrezs tecnics, la tribuna d’aspectaturs e vid l’organisaziun insumma. Suenter la fiasta da Sogn Placi vegnien las infrastructuras installadas avon ch’il menaschi d’exercezis entscheivi puspei, di Gion Hosang. Uonn detti ei buca mo indrezs auditivs , mobein era projecziuns da video, nua ch’ins muossi per exempel in incendi dil vitg e dalla claustra. Gion Hosang: «Per mei ei il teater en nies vitg ina caussa dil cor ed jeu s’engaschel fetg bugen pil teater, malgrad ch’ei vegn adina pli grev da survegnir acturas ed acturs, ed ils cuosts creschan ad in crescher.»
Dunnas, umens ed affons
Il toc «1799 – Revolta ella Cadi» vegn giugaus da ver 25 umens e dunnas e plirs affons. Plinavon eis ei reussiu al regissur René Schnoz da gudignar igl actur professiunal indigen David Flepp e Martin Ostermeier dalla Tiaratudestga ch’ei denter auter enconuschents pervi dil film «Der Bestatter» ella televisiun SRF. Enramaus vegn il toc d’in chor ad hoc cun quater canzuns cumponidas da Claudio Simonet ed Armin Caduff. Las nov producziuns dil teater han liug denter ils 7 ed ils 22 d’uost 2026.
Reservaziuns da plazs ed infos co empustar per telefon dat ei silla pagina d’internet www.dentervals.ch.
«L’atmosfera el team ei geniala»
Circa 50 umens e dunnas ed affons ein involvi el teater el liber «1799 – Revolta ella Cadi» che ha premiera ils 7 d’uost 2026 a Mustér sper la claustra benedictina. Duront igl exercezi dalla sonda vargada ha la FMR dumandau entgins acturs davart lur motivaziun da separticipar.
Madlen Deflorin-Spescha, Mustér
Jeu vuless sustener, sch’ei vegn gia fatg ina producziun en nossa vischnaunca. Jeu sun dall’idea ch’igl ei da setener ensemen e sustener da quels muments. Jeu sun stada dalla partida gia 2019 el teater «La stria da Dentervals» ed ussa haiel jeu giu interess da puspei separticipar. Jeu haiel ina rolla d’ina muniessa, enzatgei fetg special. Mo il fatg che nus giughein sper la claustra fa ch’jeu sesentel in toc meglier sco muniessa.
Benedetg Simeon, Trun
Mia motivaziun secumpona da treis puncts. Mei interessescha il tema, pia l’historia dalla revolta da 1799 ella Cadi. Lu eis ei la societad che fa fetg bein a mi. L’atmosfera el team ei geniala. Igl ei zatgei bi, cura che giuvens e pli vegls lavuran da cuminonza per ina finamira. Jeu haiel la rolla d’in pader e quella rolla gioghel jeu era per motivs persunals fetg bugen.
Donat Nay, Zignau
Ei dat plirs motivs ch’jeu sun dalla partida. Jeu haiel giugau 2024 el teater liber a Trun e quei ha segir dau in impuls. A mi plai fetg d’astgar dar teater cugl excellent reschissur René Schnoz. E lu eis ei l’entira squadra cheu a Mustér ch’ins sesenta fetg bein. El teater sun jeu il marschal Ludwig Caprez, ina rolla che fa plascher. Privat sun jeu tuttavia buca dil caracter da quei marschal. Ton pli fai plascher da giugar quella rolla. Jeu creiel era ch’il toc dalla revolta fetschi endamen a nus che era nus en Surselva havein giu conflicts ed uiaras pli baul.
Jasmin Bearth, Rabius
Jeu haiel gia da buoba pintga giu la caschun da separticipar en dus tocs teater. Dar teater ha adina plaschiu. Lu haiel jeu udiu che l’uniun Dentervals tscherca acturas ed acturs e lu hai jeu priu la caschun da s’annunziar. Igl ei gartegiau. Nus havein ina super squadra. Jeu haiel la rolla d’ina dallas sabias, quei ei ina rolla speciala, cunquei che nus essan buca part dil pievel dil vitg. Igl ei per mei aunc grev da giudicar co jeu stoi propi secuntener. Mo quei vegn schon.
Rita Levi-Venzin, Mustér
Jeu sun l’assistenta dil reschissur. L’assistenta ei la persuna che sto siglir en e segidar dapertut nua ch’enzatgei ni era nua ch’ina actura ni in actur maunca. Sco laica sun jeu vegnida dumandada da surprender la funcziun dall’assistenta dil reschissur. Jeu haiel plascher da veser co quei va tier duront las emprovas e pli tard dallas producziuns. Igl ei schon empau ina sfida, demai che buca tuts ein adina dalla partida. Cun surprender rollas haiel jeu viu con che mintga giugadura e mintga giugadur presta. Jeu sun impressiunada ed igl ei bi d’esser cheu en quella famiglia.
Esther Berther, Tujetsch
Jeu sun gia la secunda gada dalla partida a Mustér. Jeu haiel giu num Gada vi Sontga Gada igl onn 2019 ed ussa haiel jeu puspei num Gada. Jeu fetschel semplamein fetg bugen teater ed il teater el liber ei adina enzatgei special. Il toc che nus dein uonn cheu a Mustér ei empau pli pesonts cul tema uiara. Jeu gaudel era da saver giugar ina rolla e da buca stuer haver quitau dad autras caussas administrativas. Quella gada saiel jeu seconcentrar sin mia rolla e finiu.
Gust da leger dapli?