«Ambassada rumantscha» ha tschentà il crap da fundament

Radund 25 persunas èn sa radunadas gievgia passada a Turitg per far in emprim pass en direcziun d’in lieu d’inscunter e perfin d’in pitschen quartier rumantsch a Turitg. Quel pass è vegnì fatg cun fundar la nov’uniun «Ambassada Rumantscha Turitg» (ART).

La nova uniun ha l’intenziun da promover la lingua, la cultura e l’identitad rumantscha en il territori grond da Turitg. Per quest intent vuless ella manar in center da scuntrada e cultura che duai servir a la cuminanza rumantscha sco lieu da barat, da furmaziun e da colliaziun, ed esser in lieu per activitads culturalas e socialas.

In vitget rumantsch amez Turitg

Las localitads per quest lieu da scuntrada vegnan messas a disposiziun dal president da la cooperativa da bajegiar «Zentralstrasse», Theo Schaub. Sia cooperativa posseda blers edifizis a Turitg, uschia er a Turitg-Oerlikon a la Wallisellenstrasse. La surbajegiada che stat actualmain là, datescha dals onns 1942/1943 e na correspunda betg pli al standard d’ozendi. Perquai sto quell’immobiglia far plazza ad ina nova surbajegiada cun totalmain 154 novas abitaziuns – da 2,5 fin 6,5 stanzas. Planisà fissi construir la surbajegiada fin l’onn 2030. En quella duai lura er avair plazza il local d’inscunter interrumantsch.

«Ina segunda patria»

Theo Schaub è medemamain in dals suprastants da l’ART. Era sch’el na discurra sez betg rumantsch, vul el tuttina gugent pussibilitar a la Rumantschia da crear in lieu da sentupada en la citad gronda. L’impressari ha ditg envers RTR: «Jau hai constatà che las Rumantschas ed ils Rumantschs n’han betg in lieu d’inscunter cuminaivel. Quai che manca ad els è ina segunda patria qua a Turitg.» L’impressari Theo Schaub ha in stretg liom surtut cun la Surselva, nua ch’el ha tranter auter era realisà ils davos onns amez la citad veglia da Glion la nova biblioteca.

Las abitaziuns a Turitg-Oerlikon bajegia l’impressari turitgais insumma. Ma el – sco era l’uniun ART – avessan grond plaschair, sche las abitaziuns vegnissan abitadas la fin da persunas rumantschas u da persunas che han in connex cun il rumantsch. Uschia pudessi dar in pitschen quartier rumantsch en la citad gronda, sco che Livio Cathomen, il co-president da l’ART ha ditg gievgia: «Quai dat forsa in pitschen, pitschen, pitschen vitg amez Turitg.» E co duai quai propi funcziunar? – La cooperativa vegn a publitgar ils inserats per las abitaziuns en in’emprima fasa mo per rumantsch e quai en collavuraziun cun l’ambassada. Uschia duai la populaziun rumantscha en la Bassa survegnir la pussaivladad da s’annunziar pli baud ed uschia avair pli grondas schanzas da survegnir in’abitaziun.

Datti in basegn?

Tenor la suprastanza da l’uniun è l’interess per in tal project grond. Il lieu da sentupada sco era las abitaziuns favuraivlas da la cooperativa sajan in basegn tar la populaziun rumantscha a Turitg, ha manegià Hans Dietrich, in suprastant da l’ART: «Jau n’hai betg gì quella pussaivladad avant 45 onns, cura che jau sun vegnì a Turitg. Sche jau l’avess gì, avess jau nizzegià ella. Ed jau sun segir ch’i dat blers giuvens e bleras giuvnas che tschertgan forsa ina dimora – students u famiglias. Qua pudessan nus porscher insatge.»

L’emprim pass per in lieu d’inscunter per Rumantschas e Rumantschs a Turitg è damai fatg ussa cun la fundaziun da l’ART. Ed uschia è forsa era tschentà il crap da fundament per in futur vitget rumantsch en la citad gronda.