Elecziun retardada pervi dad e-voting

A Scuol stessan quist utuon gnir occupats almain trais sezs illa suprastanza cumünala, ün i’l cussagl da scoula e tuots tschinch illa cumischiun sindicatoria cun nouvas rapreschantantas o rapreschantants. Quai pervi da diversas demischiuns: Illa suprastanza cumünala han decis Seraina Guler da Sent, Iwan Damerow da Tarasp e Fadri Häfner da Guarda da na plü candidar per la perioda d’uffizi 2027 – 2030. Fadri Häfner as retira al listess mumaint eir dal cussagl da scoula. E da la cumischiun sindicatoria da Scuol demischiuneschan güsta tuottas commembras e commembers: Katharina Gericke, Flurin Marugg, Riet à Porta, Chasper Sarott e Marianne Werro.

La constituziun cumünala nu prescriva fin cura chi’s po annunzchar üna candidatura. Principialmaing esa perquai pussibel dad inoltrar candidaturas in scrit pels sezs vacants fin al di d’elecziun pro’l cumün. E quel termin d’elecziun es quista jada plü tard co üsità, apunta pervi dal dret d’inoltrar candidaturas fin l’ultim mumaint.

Ingün e-voting pro l’elecziun cumünala

Pel solit han las elecziuns cumünalas lö al termin da votaziuns federalas da l’utuon, quel es quist on als 27 settember. Pro quel termin, cur chi vain decis davart l’iniziativa federala da neutralità, l’iniziativa federala d’alimentaziun e davart il dret chantunal da vuschar cun 16 ons, pon las votantas e’ls votants da Scuol vuschar eir electronicamaing cul sistem dad e-voting – schi s’han annunzchats per quel sistem.

L’urna da votaziun electronica driva tenor las directivas dal Chantun quatter eivnas avant il termin – per las votaziuns dals 27 settember as poja dimena dar giò sia vusch digitala fingià a partir dals 31 avuost. Quella dürada da vuschar electronicamaing nun es cumpatibla cul sistem etabli d’elecziun a Scuol, perquai chi nu’s po i’l sistem actual dad e-voting plü inoltrar ulteriuras candidaturas üna jada cha l’urna digitala es averta.

In ün tschert sen es quel sistem dad e-voting dimena plü pac flexibel co quel analog cun cedlas da vuschar, urnas da lain e scrutinadurs da pel ed ossa. E perquai nu po l’elecziun cumünala avair lö al termin federal dals 27 settember.

Elecziun dürant las vacanzas

Uschea ha il cumün da Scuol decis cha las elecziuns cumünalas han lö als 18 october 2026 e sainza pussibiltà dad e-voting. «Quai es il termin il plü bod pussibel, sainza chi circulescha al listess mumaint la documainta per duos differents termins da votaziun», declera la chanzlista Karin Stecher. Cun quai ha l’elecziun cumünala però lö immez las vacanzas d’utuon. Scha quel termin insolit ha ün’influenza sülla partecipaziun, as vezzaraja lura. Avant quatter ons, cur cha las autoritats cumünalas d’eiran gnüdas elettas als 25 settember, vaivan dat giò bod 60 % dal suveran lur vusch. Üna quota marcantamaing plü ota co illa media svizra da quel di.

Radschuns persunalas per las demischiuns

Cun Seraina Guler ed Iwan Damerow demischiuneschan illa suprastanza cumünala da Scuol quella e quel chi d’eiran il plü pac lönch in uffizi. Tuots duos d’eiran gnüts elets avant bundant duos ons in ün’elecziun substitutiva. «Id es massa bler», disch Iwan Damerow chi lavura in ün pensum dad 80 % sco magister da religiun ed ha lapro amo ün affar da pittur. «Ballar sün trais nozzas nu va», constatescha el. Seraina Guler nu d’eira ragiundschibla per quist artichel.

Fadri Häfner es daspö il 2019 in uffizi e fa eir valair motivs persunals e professiunalas per sia decisiun: «Eu sun ingaschà 100 % professiunalmaing e m’ingasch daspera sco predichant laic. Eir mia famiglia dess in avegnir darcheu surgnir daplü temp», scriva il respunsabel dal dicasteri «scoulas, fats socials e sandà», agiundschond ch’el guarda inavo «cun recugnuschentscha süls ot ons passats e la buna collavuraziun.»

Simil tuna illa cumischiun sindicatoria, illa quala demischiuneschan güsta tuottas commembras e commembers – eir là per radschuns privatas e da professiun, sco cha Riet à Porta disch: «Id es üna casualità chi demischiunescha güsta tuot il gremi. Tuots han motivs persunals per quella decisiun.» La collavuraziun i’l gremi svess haja funcziunà fich bain. Eir la collavuraziun cul cumün haja funcziunà per gronda part bain, in tscherts puncts saja però amo avantman potenzial d’optimaziun, disch il president da la cumischiun sindicatoria.

Intant ingünas nouvas candidaturas

Actualmaing as mettan a Scuol a disposiziun be desch candidatas e candidats chi sun fingià in uffizi pels totalmaing 19 posts chi stessan gnir occupats illas elecziuns – quel dal capo ed ils ses ulteriurs illa suprastanza cumünala, set i’l cussagl da scoula e tschinch illa cumischiun sindicatoria. Ulteriuras candidaturas nun sun fin uossa gnüdas annunzchadas al cumün – o nu sun fin intant almain amo na gnüdas comunichadas publicamaing.

«Mincha candidatura inoltrada in scrit vain publichada il plü tard il prossem di da lavur illa website dal cumün», sta scrit in quel connex illa constituziun dal cumün da Scuol. Tant illa suprastanza cumünala sco i’l cussagl da scoula ha tenor constituziun vairamaing mincha anteriur cumün il dret d’üna rapreschantanza i’l gremi, dimena Guarda, Ardez, Ftan, Tarasp, Scuol e Sent.

Ma actualmaing mancan per la suprastanza cumünala amo candidaturas chi rapreschantessan las fracziuns da Guarda, Tarasp e Sent – e pel cussagl da scoula inchün da Guarda.