Hoteliers e gastronoms pretendan pass concrets
Ils hoteliers e gastronoms dalla vischnaunca da Breil han lantschau ina petiziun che pretenda ina migliur dalla purschida turistica. Tenor els eis ei necessari da garantir in access sil cuolm u cun sutgera ni cun bus ils meins cun bia frequenzas. La petiziun pretenda denton era ina planisaziun turistica ed in’adattaziun dil cudisch da pensums da Surselva Turissem. Tenor Gérard Carigiet ch’ei in dils capopetiziunaris, ston ils basegns particulars da Breil, Vuorz ed Andiast vegnir risguardai en quel.
Il punct da partenza per la petiziun ch’ils hoteliers e gastronoms da Breil, Vuorz ed Andiast han lantschau questa stad ei il menaschi sil cuolm il temps d’Anceinza vargau staus. «Nus – ils purschiders turistics – essan numnadamein vegni surpri dall’interrupziun a cuorta vesta dalla sutgera da Breil sur Anceinza. Nus havein tschercau ina soluziun alternativa e cattau quella cul Bus dalla Greina. Aschia havein nus saviu procurar per in remplazzament dalla sutgera ch’ei buca stada en funcziun», di Gérard Carigiet, meinafatschenta dil Pradas Resort e president dalla Secziun Surselva da Hotellerie Suisse. La soluziun cul Bus dalla Greina ei vegnida finanziada da Surselva Turissem. La petiziun ei vegnida surdada dalla gruppa d’iniziativa alla vischnaunca avon rodund treis jamnas. Mo aunc suenter ei vegniu dau la pusseivladad surtut a hoteliers e gastronoms da suttascriver ella.
Interrupziun era il settember
«Nus havein viu che nus stuein tematisar vinavon la necessitad dalla colligiaziun sil cuolm, pertgei dils 6 entochen ils 26 da settember 2026 ei la sutgera da Breil puspei serrada e quei amiez la stagiun da viandar d’atun», di Gérard Carigiet. Era quella ga fussi ina soluziun cun in bus praticabla, mo las preparativas inclusiv sclarir la finanziaziun entscheivien da niev. Per quei motiv pretenda la petiziun da prolungir il survetsch da menaschi dallas pendicularas a Breil ed il menaschi da stad cumplementar sur Vuorz naven da 2027, finanziau entras in alzament dallas taxas da cura temporar e ligiau vid quei survetsch. Tenor Gérard Carigiet ei igl access sil cuolm ina dallas purschidas essenzialas dalla destinaziun da Breil, Vuorz ed Andiast: «Bia glieud vul ir a viandar da leu anora.»
Soluziuns spertas e pragmaticas
La petiziun fa denton aunc ina pretensiun pli fundamentala pertuccont il svilup dalla purschida turistica a Breil, Vuorz ed Andiast. Ella pretenda numnadamein ina planisaziun turistica persistenta ed ensemen culla hotellaria e gastronomia. Plinavon in’adattaziun dils cudischs da pensums da Surselva Turissem cun priorisar ils pensums e las mesiras tenor basegns dalla vischnaunca da Breil. «Ils davos onns ei vegniu fatg biars pupials cun pusseivladads da meglierar la purschida turistica. Ussa eis ei denton necessari da realisar ina ni l’autra idea, respectivamein da priorisar ils pass per ina megliera purschida», puntuescha Gérard Carigiet. Ina megliera purschida augmenti il diember da pernottaziuns e cheutras la sviulta pils menaschis da hotel, gastronomia ni auters sco per exempel stizuns. In da quels projects nudai seigi ina nova pendiculara. «Nus stuein sedumandar tgei ch’ei drova per attrer dapli hosps cheu tier nus denter las stagiuns principalas. Nus duvrein dapli frequenzas per finanziar nos menaschis e per saver occupar nossas collaboraturas e nos collaboraturs sur onn», di il turisticher che sesa dil reminent era el cussegl da vischnaunca da Breil e constatescha: «En Svizra vegn viandau fetg bia il settember, mo tier nus ei quei meins turisticamein bunamein inexistents.»
Promts per alzar taxas
Aschuntau alla petiziun sco tala che sto vegnir tractada dalla suprastonza communala enteifer in meins han las iniziantas ed ils iniziants era in’argumentaziun fundada per lur intervenziun. En quella fan els era menziun dallas taxas da turissem. «Ils menaschis che han signau sco emprems la petiziun (Pradas Resort ed ils hotels Mischun, Vincenz ed Alpina) san sustener in augment supplementar e temporar dalla taxa da hosps ch’ei ligiaus vid gl’augment dalla purschida», scrivan els en lur annexa detagliada alla petiziun e constateschan plinavon: «La situaziun actuala ei buc il resultat d’ina suletta schliata sesiun. Il studi dils experts da WüestPartner muossa che la basa per investiziuns ella hotellaria ei fetg schliata en nossa vischnaunca. Nossa vischnaunca schai sin plaz 109 da 110 vischnauncas turisticas. Cun impuls externs che sebasan sin calculaziuns dall’economia da menaschi eis ei buca da quintar.» Las petiziunarias ed ils petiziunaris spetgan ina risposta ligionta dalla suprastonza communala.
Questiunari als purschiders
Sco quei che Gérard Carigiet di, ha Surselva Turissem lantschau in questiunari tier las purschidras ed ils purschiders da prestaziun dalla vischnaunca. Quei seigi succediu en entelgientscha culla vischnaunca. «Las rispostas en quel san medemamein esser ina basa per discussiuns davart projects realisabels», di el. Surselva Turissem hagi ina cunvegna da prestaziun cullas vischnauncas participadas. Leu seigien ils pensums stipulai, mo tonaton fetschi ei da basegns da risguardar ils interess particularas ed individuals da mintga liug. «Ei dat buc ina soluziun che funcziuna en mintga vitg», puntuescha Gérard Carigiet.
Gust da leger dapli?