Pauca aua – pauc current?

Ils livels dals lais da serra èn actualmain bass. Ha quai consequenzas per las ovras electricas u per la rait da current? E po quai dar in blackout, sch’i na plova betg pli? Per avair ina survista da quels process da la producziun da current – la colliaziun tranter ils livels dals lais da serra ed il provediment d’electricitad fin a la fluctuaziun dals pretschs d’electricitad durant il di – ston ins cumenzar tar ils acturs impurtants: ils concerns d’energia, las ovras idraulicas, la Swissgrid e la ElCom.

La stabilitad da la rait

Per encleger quels process da basa ston ins cumenzar a l’entschatta da la chadaina, tar las ovras idraulicas. Las ovras idraulicas produceschan l’electricitad e provedan ensemen cun ils concerns d’energia la clientella fisicamain cun current. Las ovras ed ils concerns d’energia na pon dentant betg decider sezs quanta energia che vegn producida. Quai vegn per part dictà dal martgà d’electricitad. Ils concerns d’energia martgadeschan cun l’electricitad producida, vul dir els vendan e cumpran il current sin il martgà europeic. Per ch’ina rait electrica è stabila e funcziuna, datti anc in auter actur en il provediment d’electricitad: la Swissgrid.

La Swissgrid n’ha naginas ovras e na producescha betg sezza energia, ella è però responsabla per mantegnair la stabilitad da la rait. Ella rimna mintga di tut ils plans da producziun dals concerns d’energia ed examinescha, sche las lingias pon transportar las quantitads d’electricitad planisadas. Sche la producziun effectiva divergescha dal consum, cumpra la Swissgrid aifer secundas energia da regulaziun al martgà per cumpensar il deficit. Cun quai vegn procurà ina rait che ha adina ina tensiun constanta. Ed en tut quest construct datti anc ina sort arbiter dal stadi: la ElCom.

La controlla dal stadi

La ElCom, la Cumissiun federala d’electricitad, è l’autoritad da regulaziun statala independenta. Ella surveglia ils pretschs d’electricitad per la clientella per evitar in abus da monopol dals concerns d’energia. Plinavant è ella responsabla per definir mesiras d’urgenza. Ella determinescha la dimensiun da reservas strategicas, sco la reserva da forza idraulica, ed incumbensescha la Swissgrid cun la realisaziun operativa.

La collavuraziun tranter ils acturs

Il sistem funcziuna sco in mecanissem da l’ura, nua che rodas da l’economia dal martgà liber e da la regulaziun statala s’entretschan. La ElCom analisescha las ristgas, per exempel la mancanza d’electricitad tard en la stagiun d’enviern. Ella determinescha alura il basegn da current durant quest temp.

La Swissgrid è lura responsabla da realisar questa prescripziun. Ella publitgescha in’aucziun per questa reserva. Via quella publicaziun reageschan ils concerns d’energia. Els examineschan ils livels da lur lais da serra ed offreschan a la Swissgrid da retegnair ina tscherta quantitad d’aua cunter in’indemnisaziun che vegn la finala finanziada sur las tariffas da rait dals consuments e consumentas. Uschia retegnan ils concerns d’energia l’aua en ils lais da fermada enstagl da producir cun quella current. Ellas ferman pia las turbinas correspundentas e stattan sut la prontezza exclusiva da la Swissgrid, en cas che la rait è smanatschada da collabar l’enviern.

Actualmain betg in problem

Quai è il process da provediment da current en la teoria. Ma la realitad divergescha in pau da la teoria: I pudess esser per exempel pli fraid che pensà ubain ch’ina ovra electrica croda or. Quai ha lura consequenzas per la rait d’electricitad. La frequenza en la rait sa sbassa e la Swissgrid remartga quai e dumonda entaifer secundas prestaziuns supplementaras tar ovras flexiblas, per part era da l’ester. E davos la culissa è la ElCom che procura che las reglas da gieu restan fairas, che las tariffas na vegnan betg augmentadas a moda arbitrara e ch’il sistem è munì cun avunda reservas era per crisas extremas – sco per exempel la sitgira actuala.

Pervi da la sitgira e la pauca naiv ch’igl ha dà l’enviern passà n’èn ils lais da serra betg emplenids bain. En il lais grischuns eran ils livels d’aua il fanadur schizunt uschè bass sco ils davos 20 onns betg pli. Tenor il vicepresident da la ElCom Felix Vontobel na dettia per il mument dentant nagins motivs da far quitads: «Nus na pudain betg stimar co che la situaziun è l’entschatta d’enviern. L’atun datti savens precipitaziuns ed ils livels dals lais pon anc sa revegnir.»

Current da l’ester

Ma tge, sche la plievgia d’atun na vegn betg? En tut produceschan ils lais da serra svizzers numnadamain circa 20 % da tut l’energia che vegn duvrada. Felix Vontobel quietescha però: I dettia lura anc la pussaivladad d’importar energia u autras furmas da producziun, per exempel l’energia solara, eolica e nucleara. La disponibladad da l’energia nucleara saja quest onn fitg buna – en Svizra sco er en Frantscha. Da là importa la Confederaziun ina gronda part da sia energia durant l’enviern e quai betg mo quest onn. Durant ils mais fraids na producescha la Svizra numnadamain betg avunda energia ed uschia dovri per part forza electrica da l’ester. Il vicepresident da la Elcom valitescha fin uss il provediment d’energia durant l’enviern 2026/27 sco segirà.

Sguard en il futur

Ils proxims onns vuless la Svizra – e pia era la Elcom – metter anc dapli paisa sin las energias regenerablas. Per exempel duai l’energia solara cuvrir ina gronda part da noss basegn da forza electrica durant ils mais da stad. Uschia pudess ins duvrar l’energia ord ils lais da fermada per ils mais d’enviern. Quai schliass era la problematica cun ils glatschers che lieuan. Quels daventan adina pli pitschens e portan uschia era mintg’onn pli pauca aua aval, era en ils lais da serra. Sche l’aua en ils lais da serra po dentant vegnir spargnada durant ils mais da stad, n’èsi betg uschè nausch, sch’i vegn pli pauca aua dals glatschers.