Columna

Performative males

parter

Jau hai emprendì in nov pled. Also atgnamain in term. Ina expressiun. Ina expressiun per in fenomen ch’jau enconuscheva insaco gia, ma na saveva betg ch’i saja insumma in fenomen. Ma tuttina hai jau sentì insaco ch’insatge è auter. Sin il pli tard hai jau remartgà quai, cura ch’jau hai vesì adina dapli e dapli umens giuvens en trams, sin bancs en parcs, stendì ora en la badi – cun cudeschs enta maun.

Quell’observaziun sco tala n’è anc betg uschè speziala. Tgi che persequitescha mias columnas cun in pau attenziun, sa che umens che legian ma dattan savens en egl. Tge ch’era auter, il fenomen, era la lectura da quests umens giuvens: Virginia Woolf, bell hooks, Mithu Sanyal, Sally Rooney – ed jau engir d’avair vis ina giada perfin Doris Lessing.

Plain optimissem e plaschair per las proximas generaziuns hai jau lura raquintà da quest tip che legia Doris Lessing ad ina collega (ch’è mo in zichel zichel zichelin pli giuvna che jau). Ella era dentant main impressiunada: «Ah, performative males.» – «Hä?», hai jau fatg. Ed ella ha declerà: «Performative males. Sas, quai èn quels tips che legian en il tram Simone de Beauvoir u Virginia Woolf e lura vani a chasa e fan il ghosten trais dunnas.» Tge revelaziun. Tge trumpada. Jau hai gist stuì googlar.

Tenor Wikipedia descriva il term «performative males» umens giuvens che sa dattan vers anora fitg progressivs, respectivamain feministics. E quai cun l’intenziun da plaschair a dunnas. Caracteristicas: il consum da matcha lattes, ina collecziun da plattas da vinil, la cumbinaziun da soccas alvas cun loafers, unglas lackadas, tastgas da juta e la lectura demonstrativa da litteratura feministica, per exempel da bell hooks u Joan Didion en lieus publics.

Jau stoss dir sinceramain, jau n’enconusch betg blers fin nagins da quels tips persunalmain. Probabel sun jau grad in zichel zichel zichelin memia veglia. Performar muntava e munta tar mes collegas plitost anc insatge auter. In collega m’ha per exempel raquintà dacurt da sia nova amia che stettia anc a chasa, sia stanza da durmir direct sper quella da ses geniturs (ella è studenta ed in toc pli giuvna). Il facit da mes collega tar questa situaziun: «Weisch, det chan ich eifach nöd performe!» Las proximas duas uras hai jau lura passentà cun declerar ad el ch’ina buna «performance» da sia vart na dovria betg exnum in letg sgriztgond e che la terminologia da performar na saja magari era betg la dretga en quest connex.

Tgi sa pia? Forsa preferesch jau ils «performative males» als «performers» da mia generaziun. A lezs na stuess jau almain betg declerar la problematica d’in statement à la «det chan ich nöd performe». La fin finala eri bell hooks che ha scrit: «Actualmain han blers umens la tendenza da far dapli patratgs davart lur performanza e satisfacziun sexuala che davart lur abilitad da dar e retschaiver amur.» E sch’ins chatscha il nas en in cudesch, lura stat toch adina enavos almain in zichel zichel zichelin.

Mad
Viola Cadruvi è ina Rumantscha da la Bassa. Mintgatant scriva ella texts, mintgatant instruescha ella, mintgatant docescha ella a l’universitad e mintgatant legia ella avant a ses uffants. Ma bunamain adina traffitgescha ella cun bustabs.