Las regiuns da muntogna critichan la planisaziun da la Confederaziun

Il Cussagl federal fixescha cul proget «Trafic ’45» che progets chi dessan gnir realisats cun priorità fin dal 2045 i’ls secturs dal trafic  viafier, via ed aglomeraziun. Sco basa servan ün’expertisa da l’ETH Turich per incumbenza da la Confederaziun sco eir valütaziuns ed analisas da plüs uffizis federals. Il Cussagl federal ha deliberà ils 19 gün da quist on il proget da consultaziun. Fin in october pon gnir inoltradas posiziuns. Il parlamaint e’l suveran decidan l’on chi vain davart la fatschenda. A la radunanza generala da la Gruppa svizra per las regiuns da muntogna (SAB) sun gnüts preschantats a Scuol ün pêr puncts cardinals da la posiziun.

Il schlargiamaint in regiuns da muntogna es insufficiaint

La decleraziun principala da la SAB tuna: «‹Trafic ’45› focussescha be sün centers urbans.» Il schlargiamaint da l’infrastructura da vias es insufficiaint our da vista dals territoris da muntogna e spazis rurals. Il schlargiamaint fin da l’on 2045 pretenda mezs supplementars. «Il müdamaint d’ütilisaziun da vials da pannas sco ‹providurium› nun es acceptabel», constatescha la SAB. Cha progets importants sco il tunnel dad Isla Bella e la colliaziun Bellinzona-Locarno sajan da preferir. Il schlargiamaint da l’infrastructura da viafier percunter es a l’avis da la SAB in uorden, «premiss cha’ls progets i’l territori da muntogna sajan aint illa missiva».

«Trafic ’45» imprometta üna vista chi resguarda plü ferm tuot ils mezs da trafic. Quella es tenor la SAB però amo insufficiainta. Cha’ls potenzials da la digitalisaziun gnissan però nüzziats massa pac. «Il trafic da temp liber e’l trafic da persunas sur cunfin sun eir resguardats massa pac illa proposta», as legia plünavant.

«La ragiundschibiltà es fingià buna»

Pelvaira muossa la charta, sülla guala ils progets planisats sun indichats, cha quels as concentreschan sül spazi Svizra Bassa (Mittelland), impustüt sül chantun Turich, intant cha la regiun alpina para ün flach alb. «La grond’avertüra dal trafic nu porta nöglia, scha l’avertüra fina nu funcziuna», ha constatà Thomas Egger, il directer da la SAB.

A la dieta dals specialists ha tgnü ün pled eir Ueli Seewer, vicedirectur da l’Uffizi federal pel svilup dal territori. El ha declerà co cha la Confederaziun s’ingascha per üna megldra avertüra dal trafic in tuot las regiuns dal pajais. «La ragiundschibiltà es in Svizra fingià buna», ha’l dit. A man d’üna ulteriura charta ha’l muossà ils cuors dal trafic ed ingio chi’d es il trafic il plü spess, quai chi’d es natüralmaing il cas in vicinanza dals centers ed i’ls centers svess. «Per l’infrastructura dal trafic vegna spais fich bler.»  

Tenor Ueli Seewer s’haja investi bler eir in regiuns ruralas, periferas. «I nu’s po dir cha la Confederaziun nu sustegna las regiuns muntagnardas», ha’l manià. Cha quellas sajan bain accessiblas. Tenor Ueli Seewer sun ils blers dals progets per «Trafic ’45» bainschi situats giò la Bassa, chi’s tratta però be d‘ün prüm paket. «I darà ulteriurs pass d’ingrondimaint», ha’l impromiss.