Prest 16 000 Grischunas e Grischuns vulan daners bluts

Cun in surrir satisfatg ha Berta Caminada preschentà quest glindesdi damaun sin la Plazza da la Regenza a Cuira la gronda pluna da 15 781 suttascripziuns per sia iniziativa chantunala. «Quella cifra è ina bellezza – e quai avain nus cuntanschì aifer be dus mais», ha ditg l’inizianta da Panaduz en fatscha a la Chasa grischa, la sedia da la Chanzlia chantunala.

Munaida per betg discriminar

Ella e ses gidanters avevan entschet vers la fin da zercladur 2026 a rimnar suttascripziuns en tut las valladas grischunas. Lur iniziativa ha pia pudì persvader spert la glieud, malgrà il num detg lung: «Pajament da prestaziuns publicas en daner contact (Iniziativa cunter la discriminaziun)». L’intenziun davos quella denominaziun è però simpla – la populaziun duai pudair pajar vinavant tut ils servetschs publics cun daner blut, pia cun bancnotas e munaida. Quai avess da valair p.ex. per l’auto da posta, ils bus u las tualettas publicas. L’iniziativa ha per finamira che persunas che na vulan u che na san betg far diever da meds digitals na vegnian betg discriminadas.

Sustegn da la PPS

Sin la Plazza da la Regenza ha Berta Caminada survegnì sustegn quest glindesdi da dus represchentants da la Partida populara svizra (PPS) – da cusseglier naziunal Roman Hug e dal deputà Ronny Krättli. Lur partida è la suletta che stat cumplainamain davos las formulaziuns da l’iniziativa per daners bluts. La PPS ha er inoltrà in’incumbensa parlamentara – deliberada la fin d’avust dal Cussegl grond – che pretenda il pajament cun daners bluts tar infrastructura communala e tar servetschs chantunals. En in punct è lur incumbensa dentant vegnida smuttada durant la sessiun. Enstagl dal parlament duai era la Regenza pudair decider, nua ch’i pudess dar excepziuns.

Cun quella versiun na po la gruppa d’iniziativa independenta enturn Berta Caminada betg ir d’accord. Els insistan sin la soluziun previsa en il text d’iniziativa ch’è vegnida suttascritta questa stad da prest 16 000 persunas. Tenor quella avess mo il «legislatur», pia il Cussegl grond, la cumpetenza da diriger las excepziuns. Ma tuttina tegnan Berta Caminada e cumpagnia avert la porta per en cas retrair l’iniziativa, numnadamain sche la Regenza realisass «l’incumbensa en il senn da l’iniziativa».

Ina cifra da record

Cas cuntrari pudess la dumonda pervi dal sistem da pajament ir davant il pievel en il decurs dals proxims mais. L’emprim sto la Chanzlia dentant anc controllar tras la gronda pluna da formulars d’iniziativa cun prest 16 000 nums. Damai che quella verificaziun n’è anc betg fatga, na vul la Chanzlia chantunala er anc betg discurrer d’ina cifra da record tar las suttascripziuns.

Ma gia l’iniziativa per abolir la chatscha speziala da l’onn 2019 era vegnida inoltrada cun ina «cifra da record» da 10 000 suttascripziuns. Uss èsi pia perfin intgins millis nums dapli, malgrà ch’ina iniziativa chantunala dovra gea mo 4000 nums per esser valaivla.

Sch’i vegn finalmain insacura tar la votaziun, lura na sa fa Berta Caminada betg gronds quitads pervi dal resultat. Quest glindesdi, sin la Plazza da la Regenza, è ella s’exprimida fitg segira da lur victoria: «Il pievel vegn schon a decider endretg.»