cCatscha

Denter siet e trofea

Dapi 47 onns prepara Christian Bardill animals e trofeas da catscha. En sia stizun a Domat muossa el pass per pass co in tgau d’in animal selvadi daventa ina trofea. Decisivas ein per el surtut duas caussas: Saung e grass ston vegnir allontanai cun quitau. Restan els egl ies, semuossa il problem savens pér onns pli tard.

parter

Gia cun entrar en stizun a Domat eis ei clar per tgei ch’ei va. Ei freda da pial, carn ed ossa. El local schaian e pendan cornas e trofeas. Sill’emprema egliada marscha bia. Christian Bardill (67) ha denton la survesta. El sa exact tgei corna che s’auda tier tgi. Ferton ch’el declara sia lavur, meina il discuors adina puspei tier ina historia da catscha ni ina regurdientscha dils decennis vargai. Suenter prest tschun decennis datti anecdotas en abundonza.

Il tgau vegn semtgaus

Christian Bardill entscheiva la preparaziun cun allontanar il peil e preparar il tgau dil taur tscharva per ils ulteriurs pass da lavur. Mintga tgau survegn ina numera per ch’ei resti clar a tgi che la trofea s’auda. Tgi che vul buca preparar il tgau direct suenter il siet, sa schelentar el bein pachetaus entochen ch’el vegn elavuraus vinavon.

Il preparatur da professiun metta il tgau gl’emprem rodund diesch dis ell’aua freida. Quella vegn midada regularmein. «Il saung sto vegnir ora aschi bein sco pusseivel dalla cavazza.» Pil profi ei quei la basa decisiva. Quei che resta numnadamein egl ies, sa far problems pli tard.

Negins spaghettis

Il tgau d’in taur tscharva carschiu ora ei nuot per la cazzetta da spaghettis. Ei drova vischala da cuschinar ord la ligia da gastro.

Suenter diesch dis ell’aua freida vegn il tgau numnau buglius ora. L’aua sto per quei intent buglir bein. Rodund 15 minutas tonschan. La corna resta ordeifer l’aua per che sia colur naturala vegni mantenida. Sulet la cavazza entochen e cun la ragisch dil tgiern vegn bugnada ell’aua. Silsuenter vegn il tgau prius ord l’aua caulda e sferdentaus puspei cun aua freida.

Per sia lavur drova Christian Bardill differents uaffens, denter auter era ina resgia da mazler. Quella drova el per tagliar e separar parts digl ies per l’ulteriura lavur. Quei che penda pli tard schuber vid la preit, drova pia buca mo temps e pazienzia, mobein era ils dretgs uaffens.

Il grass sto naven

Igl um dil fatg vesa regularmein tgei sbagls che capetan tier la preparaziun privata. Aschia setschentan en sia localitad adina puspei trofeas ch’ein culs onns vegnidas melnas, grischas ni brinas. Ina raschun ei il grass ch’ei restaus egl ies. Enqual tgau vegn mess cun peil, carn e grass directamein ell’aua buglienta e cotgs leu sur pliras uras. «Aschia vegn il grass conservaus egl ies enstagl d’allontanar el e quei ei in dils pli gronds sbagls che schabegian», declara Christian Bardill.

All’entschatta sa la trofea veser ora bein. «Il problem semuossa savens pér onns pli tard.» Puorla setschenta silla cavazza ed ei dat aschia tacs stgirs. Restan memia bia saung e grass egl ies, sa quel cul temps vegnir donnegiaus aschi fetg ch’el dat dapart. Lu eis ei denton grev da curreger il sbagl. Ei la trofea perencunter preparada endretg, sa ella suenter diesch ni vegn onns vegnir sblihida ina secunda gada.

Alva sco la neiv

Zacu ei la cavazza schubra. Alva denton buc exnum. Tgi che vul dapli alv, ha differents mieds a disposiziun. In dils pli derasai ei il peroxid da hidrogen (Wasserstoffperoxid). Ins survegn el en differentas concentraziuns, per exempel en apotecas e drogarias. Per persunas privatas ein concentraziuns tochen 12% accessiblas, concentraziuns pli aultas ein restrenschidas. «Cun quei liquid ston ins luvrar cun tutta precauziun», fa Christian Bardill attent.

Pli baul luvrava el cun puorla da lavar, per exempel Ariel. «Quei era lu ina metoda usitada.» Aunc oz vegn tier la preparaziun privata a casa savens duvrau puorla da lavar resti. Entginas persunas drovan in pennel per metter si il peroxid da hidrogen sigl ies. Autras persunas bognan vatta el liquid e mettan silsuenter quella silla cavazza. Aschia restan denton carteivel fils da vatta vid la surfatscha, ils quals ein grev d’allontanar.

Suenter la blihida sto la trofea schigiar bein. Il sulegl sa gidar tier quei pass e forsa era aunc schar vegnir igl ies in tec pli alvs. Pér cu la cavazza ei dil tuttafatg schetga, ei la preparaziun per propi finida.

Ils megliers clients?

Silla damonda tgi che seigien ses megliers clients ponderescha Christian Bardill buca ditg: «Las dunnas.» La raschun ei sempla: Ellas vulan ni il fried dalla preparaziun en casa ni in tgau d’in animal selvadi en schelentera.

Ei la lavur finida, montescha il preparatur e catschadur passiunau las trofeas savens sin in lenn d’acazia. Singuls clients giavischan era crap. Silsuenter sa il tgau turnar tier la persuna che ha purtau el. Ussa denton eis el schubers, schetgs ed alvs sco la neiv.

Da pign entochen grond

Christian Bardill ha sco giuvenot da 18 onns anflau sia via tier la preparaziun d’animals. Problems cul dies e culla schanuglia han sfurzau el da midar via professiunala. Quei che ha entschiet sco alternativa accumpogna el ussa dapi 47 onns.

Pli baul preparava el entirs animals. «Il pli pign ei stau in polischet, il pli grond in uors», raquenta el. Mo dapi in pèr onns seconcentrescha Christian Bardill mo pli silla preparaziun dallas trofeas. Dasperas meina el, ensemen cun sia dunna, aunc ina stizun da pesca.

Ina successura ni in successur seigi, sche tut mondi tenor plan, sin via. Mo el patratga denton aunc buca gest vid calar. El pren entamaun ina corna, sa immediat da tgi ch’ella s’auda e raquenta in’ulteriura anecdota da catscha.

Tier el ha mintga trofea buca mo ina numera, mobein era in’atgna historia. Cu la cavazza ei alva sco la neiv e promta per la preit, ei la lavur finida. Il latin da catscha denton aunc ditg buc.

Igl inagain per ina trofea alva sco la neiv

Pass 1 – Aua freida

Metter il tgau circa diesch dis ell’aua freida e midar quella regularmein. Aschia vegn il saung tratgs ord igl ies.

Pass 2 – Buglir ora

Suenter il bogn freid vegn il tgau mess ell’aua buglienta. In quart d’ura tonscha.

Pass 3 – Allontanar il grass e schubergiar

Grass, carn e restonzas ston vegnir allontanai cun quitau. Resta grass egl ies, sa la cavazza vegnir melna, grischa ni brina culs onns.

Pass 4 – Sblihir

Per che la cavazza vegni alva, vegni savens luvrau cun peroxid da hidrogen (Wasserstoffperoxid). Il liquid pretenda gronda precauziun e sa reagar ferm cun autras substanzas.

Pass 5 – Schigiar

Alla fin sto la trofea schigiar cumpleinamein. Il sulegl sa gidar e schar vegnir igl ies aunc in tec pli alvs.

Pass 6 – Vid la preit

Cu la trofea ei finida e schetga, sa ella vegnir montada sin lenn, crap ni tenor gust. Silsuenter resta mo pli da dar ad ella siu plaz duiu vid la preit – e mintgaton era da raquintar co ella ei vegnida leu. (fmr/ptm)