«Important esa chi nu gnian trattas conclusiuns precipitadas»
Pulizia e procura publica inquirischan actualmaing ün delict d’invöl. Quatter duonnas rinfatschan ad üna collavuratura da la Spitex Engiadina Bassa d’avair involà clinöz illa valur da passa 100 000 francs. La Posta Ladina ha dumandà a la directura da chüra dal Center da sandà Engiadina Bassa Rebekka Hansmann-Zehnder davart il cas.
Ils imbüttamaints cunter üna collavuratura da la Spitex dal Center da sandà Engiadina Bassa (CSEB) a Scuol sun gravants. Sco cha’l «Blick» scriva als 16 october 2026 sün sia plattafuorma online, rinfatschan trais senioras sco eir la figlia d’üna seniora ad ün’impiegada da la Spitex d’avair involà clinöz per üna valur totala da passa 100 000 francs. La persuna inculpada dess avair tenor il suspet s’impatrunida cun prestar lavurs da nettiar pro las senioras in lur abitaziuns privatas da la roba da valur. Quai han dit las duonnas pertoccas al reporter dal Blick. Pro la collavuratura da la Spitex inculpada es tenor il Blick gnüda fatta üna perquisiziun da la chasa. I vala inavant la presumziun d’innocenza. La Posta Ladina ha dumandà a Rebekka Hansmann-Zehnder, directura chüra al CSEB, tanter oter co cha’l cas gnia trattà internamaing e che consequenzas ch’el haja.
PL: La Spitex Engiadina Bassa es confruntada cun ün’inquisiziun penala cunter üna collavuratura. Rebekka Hansmann-Zehnder, co van actualmaing intuorn la Spitex e la CSEB cun quista situaziun?
Rebekka Hansmann-Zehnder: La protecziun da nossas cliaintas e da noss cliaints ha per nus prüma priorità. Nus pigliain perquai fich serius tuot ils indizis per eventualas irregularitats ed examinain quels cun chüra. A listess temp vain nus sco patruna e patrun listess üna respunsabiltà speciala invers nossas collavuraturas e noss collavuraturs. Lapro tocca eir da tils proteger cunter inculpaziuns na güstifichadas e cunter üna pregüdicaziun precipitada. Nus eschan consciaints da quista respunsabiltà dubla ed agin correspundentamaing. Ils collavuraturs da la Spitex lavuran suvent in ün ambiaint fich privat, per exaimpel i’l servezzan da chasada.
Co scolais e controllais Vus in quist reguard Vos persunal?
Nus mettain grond pais sün üna tscherna ed accumpagnamaint precaut da noss collavuraturs. I’l rom da la procedura d’ingaschamaint dumandaina per las funcziuns correspundentas ün extrat dal register penal, implü dumandaina infuormaziuns da referenza. Nossas collavuraturas e noss collavuraturs vegnan preparats e scolats per las pretaisas specialas da lur lavur i’l ambiaint privat da nossas cliaintas e da noss cliaints. Ultra da quai faina retscherchas da cuntantezza pro nossas cliaintas e noss cliaints. Ils resuns sun per nus ün instrumaint important per sgürar la qualità. L’ultima retschercha externa ha per exaimpel muossà cha 100 % dals dumandats racumandessan inavant la Spitex Engiadina Bassa.
Co po Ella proteger da princip Seis persunal cunter talas achüsas, co evitar tals evenimaints?
L’actività da nossas collavuraturas e da noss collavuraturs da la Spitex ha lö in prüma lingia i’l ambiaint privat da las cliaintas e dals cliaints. Las intervenziuns succedan suvent sainza preschentscha d’ulteriuras persunas. Sco pro mincha organisaziun da Spitex nun es üna protecziun cumpletta cunter malinclettas, conflicts o inculpaziuns bod na pussibla suot quistas circunstanzas – per tuottas duos parts. Tant plü important sun per nus üna tscherna da persunal premurusa, reglas da cumportamaint cleras, scolaziuns regularas ed üna collavuraziun plain fiduzcha cun nossas cliaintas e noss cliaints.
Daja directivas internas per agir pro da quists cas da suspet o co esa da princip da proceder?
Indicaziuns per eventualas irregularitats vegnan tuttas serius ed examinadas cun premura i’l rom da nossas pussibiltats. In cas d’ün suspet d’ün act chastiabel racumandaina als cliaints pertocs da’s drizzar subit a la pulizia.
Dimena eir i’l cas concret?
Schi, davo avair surgni cugnuschentscha dals imbüttamaints vaina racumandà a la persuna chi ha annunzchà da’s drizzar subit a la pulizia. Annunzchas cun suspet d’ün delict ston e pon gnir examinadas be da la pulizia svessa. Quai vaina uschè eir comunichà a la persuna chi ha annunzchà il suspet.
Che disch il CSEB respectivmaing la Spitex regiunala da l’imbüttamaint dal «Blick», chi s’haja reagi massa tard e lönch na tut serius las inculpaziuns?
Nus refüsain l’imbüttamaint da nun avair tut serius ils indizis. Fingià pro’l prüm contact telefonic vaina racumandà al visavi da’s drizzar a la pulizia. Nus vain trattà la fatschenda da prüma davent culla chüra necessaria. Lapro d’eira ed esa important per nus da chürar tant ils interess da nossas cliaintas e da noss cliaints sco eir ils drets da nossas collavuraturas e noss collavuraturs.
Che influenza ha il cas pendent per la Spitex e seis persunal?
La situaziun actuala es pesanta per noss collavuraturs, impustüt eir perquai ch’üna collega activa blers ons e predschada es pertocca. Nus sperain perquai cha las autoritats respunsablas possan sclerir ils fats plü svelt pussibel e cun premura. Fin quella jada ans esa important chi nu gnian trattas conclusiuns precipitadas e cha’ls drets da persunalità da tuot ils partecipats gnian respettats.
Ha Ella decis masüras d’urgenza internas in cas da suspet?
Nus vain tscherchà, davo chi sun gnüts cuntschaints ils rimprovers, subit il discuors culla collavuratura pertocca. I’l sen d’üna masüra da precauziun ed explicitamaing sainza pregüdicaziun nun es la collavuratura neir per sia aigna protecziun plü in acziun fin cha’ls imbüttamaints sun sclerits.
Co as prevezza da far frunt ad ün’eventuala perdita d’image e da fiduzcha respectivmaing da restabilir la fiduzcha illa Spitex?
La Spitex gioda in Engiadina Bassa üna fich buna reputaziun. I s’ha fiduzcha e’s stima fermamaing l’ingaschamaint da noss collavuraturs, lur cumpetenza professiunala e lur grond ingaschamaint persunal. Sco dit, l’ultima retschercha externa ha muossà cha sainza excepziun tuot ils dumandats racumandessan inavant la Spitex Engiadina Bassa. Ün tal cas es fin uossa unic. Nus eschan persvas cha dad ir intuorn cun respunsabiltà, premura e fairness cun la situaziun actuala güda essenzialmaing a mantgnair quista fiduzcha.
Pro la persuna suspettada es gnüda fatta üna perquisiziun da la chasa. Ha üna tala gnü lö eir pro la Spitex o pro’l CSEB?
Na, pro la Spitex respectivmaing pro’l CSEB nun han gnü lö in connex cun quist cas ingünas perquisiziuns da las chasas o interrogaziuns tras la pulizia o la procura publica.
Esa güst cha tuot ils quatter pertocs han fat plont o ha la figlia «be» sustgnü a sia mamma pro’l plont?
Nus nu vain invista illas actas e nu pudain perquai tour posiziun in chosa.
Tenor il «Blick» dessan ils incidaints probabels esser capitats pro tuot las trais senioras pertoccas in lur abitaziuns e na in instituziuns d’attempats o da chasa da chüra dal CSEB. Po Ella confermar quai uschè?
Nus nu vain ingünas annunzchas davart irregularitats illas chasas d’attempats e da chüra dal CSEB. Ils imbüttamaints inoltrats in l’unic cas cha nus eschan gnüts infuormats pertoccan unicamaing la Spitex.
L’intervista es gnüda fatta in scrit.
Posiziun da la procura publica
Sün dumonda piglia la Procura publica dal chantun Grischun posiziun in connex cun l’inquisiziun penala. Ella conferma invers la PL d’avair drivi ün’inquisiziun penala cunter üna persuna pervi dal suspet d’invöl a disfavur da senioras. Causa cha las inquisiziuns da la pulizia cuntinueschan amo, nu dà la procura publica però ingünas infuormaziuns davart il nomer da persunas probabelmaing donnagiadas e neir na davart la persuna inculpada svess. Chi nu pudessan pel mumaint neir na amo gnir fattas ingünas indicaziuns davart la fin probabla da las investigaziuns, uschè il post da medias: «Cur cha’l rapport da la pulizia riva pro la procura publica, examinescha il procuratur incumbenzà cun l’inquisiziun schi fa dabsögn d’ulteriurs acts d’inquisiziun e decida davart l’ulteriur proceder. In special examinescha el, schi’d es da relaschar ün mandat penal, da far achüsa o da sistir la procedura penala.»
A la dumonda davart l’agir ufficial in tals cas scriva la Procura publica dal Grischun, cha denunzchas penalas possan gnir inoltradas tant pro la pulizia chantunala sco eir pro la procura publica svessa. Schi’d exista ün suspet inizial d’ün delict e schi’d es da decider masüras da sforz sco per exaimpel perquisiziuns da chasas, arrest d’inquisiziun o l’evaluaziun da mezs da comunicaziun, schi driviss la procura publica ün’inquisiziun penala e surpigliess la direcziun da la procedura. Cha i’ls ulteriurs cas sco eir pro la procedura actuala fetscha la pulizia sias inquisiziuns da princip independentamaing e davo cha sias inquisiziuns sajan finidas, rapporta ella lura a la procura publica. (pl/jd)
La Spitex Engiadina Bassa
La Spitex Engiadina Bassa, affiliada al Center da sandà Engiadina Bassa (CSEB), occupa actualmaing var 25 collavuraturas e collavuraturs e spordscha üna pruna differents servezzans per persunas da tuot las etats chi han dabsögn da chüra ed assistenza o d’accumpagnamaint social. Lapro toccan tanter oter ingaschamaints da chüra, servezzan da pasts ed eir servezzans i’l sectur da l’economia da chasa. (pl/jd)
Gust da leger dapli?