«Nus nu vain mai fat quint d’avair üna schanza»
Grond’onur e surpraisa per Claudio von Planta – schurnalist, cineast ed hom da camera cun ragischs engiadinaisas e chi viva a Susch. La fin d’eivna passada ha l’hom da 64 ons nempe guadagnà per sia lavur filmica illa producziun «Long Way Home – Lost in Lapland» dad Apple TV ün Emmy. Üna distincziun chi nu vain surdatta suvent a persunas chi nu derivan dals Stadis Units.
Üna pitschna gronda sensaziun es successa la fin d’eivna passada i’l Hollywood Palladium a Los Angeles. Là han gnü lö per la 53avla jada ils «Daytime Emmy Awards». Il premi da televisiun american chi undrescha emischiuns dal program dal di da la televisiun americana. E d’immez aint il schurnalist, cineast ed hom da camera cun ragischs engiadinaisas, Claudio von Planta (guarda box). El guadogna surprendentamaing l’Emmy illa categoria «cinematografia straordinaria». Quai per sia lavur filmica illa producziun «Long Way Home – Lost in Lapland» dad Apple TV.
In lündeschdi passà ha la FMR gnü l’occasiun da discuorrer cun Claudio von Planta. Apaina tuornà inavo da Los Angeles e da preschaint pro sia partenaria a Lucerna e vi dal tagl final per ün da seis prossems films. Nempe ün film documentar davart la prüma expediziun insomma cun veiculs solars ed electrics a travers l’Africa.
FMR: Sar Claudio, davo ün cuort sogiuorn da duos dis a Los Angeles tuorna El inavo cun üna distincziun zuond particulara in Sia valisch: Seis prüm Emmy?
Claudio von Planta: (ria) Schi davaira, üna gronda surpraisa eir per mai. Cha persunas na americanas guadognan ün tal Emmy es nempe rarischem. Oter co pro’ls Oscars, guadognan pro’ls Emmys nempe las persunas chi lavuran davo la camera, dimena ils mansterans per uschè dir. E normalmaing esa eir uschea cha bod be persunas americanas survegnan quistas distincziuns, perche cha’ls Emmys vegnan eir finanziats da l’industria da televisiun americana.
Dimena ha il premi üna valur tant plü gronda per El?
Uschea esa. Quai nu’m d’eira gnanca consciaint. Pür davopro n’haja üna jada guardà davo quants Svizzers chi han insomma fingià guadagnà üna jada ün Emmy. Mias retscherchas han muossà chi’s tratta quia be güsta d’ün man plain. Eu sun dimena ourdvart superbi. Be fingià il fat ch’eu n’ha gnü l’occasiun da pudair passantar üna tala occurrenza pumpusa, uschea sco chi vain celebrà be i’ls Stadis Units, es stat extraordinari per mai.
Cur ch’El ha senti seis nom, che Til es i in quel mumaint tras il cheu?
(ria) Sco dit, eu sun stat fich surprais. Nus nu vain mai fat quint d’avair üna schanza da guadagnar. In quista gronda sala cun tuot quellas bleras maisas raduondas d’eiran nus nempe plazzats il plü davovart. Perquai vaina pensà cha quia nu saraja da spettar bler. E lura haja tuot in ün dandet gnü nom, cha nus hajan guadagnà l’Emmy e pür in quel mumaint n’haja realisà ch’eu vess lura eir amo da tgnair ün pled chi ha mans e peis. Però cun agüd da meis collegas da producziun am esa lura reuschi da discuorrer sainza ch’eu vess invlidà da nomnar a qualche persuna importanta – per furtüna.
Quist proget filmic es üna seria dad in tuot quatter films ch’El accumpogna uossa fingià daspö il 2004. Dimena bler daplü co «be» ün proget ordinari. Che significha per El üna distincziun güsta per quist proget?
Schi, quai es natüralmaing enorm bel da surgnir ün tal premi per ün proget chi düra uossa fingià sur 20 ons e chi’m sta perquai eir ourdvart a cour. Schi’s quinta insembel tuot il temp cha nus vain passantà insembel sün via cul töf girond i’l muond, schi sarà quai chöntsch ün inter on. Ladavo eschan nus dvantats fich buns amis e gnin perquai eir fich bain daperüna tanter pêr. E da surgnir güsta per quist’ouvra ün Emmy es simplamaing üna zuond bella culminaziun da tuot il proget.
El es tanter oter gnü cuntschaint sco il prüm schurnalist chi ha fat ün’intervista cul terrorist Osama Bin Laden. Che mumaint Til resta plü ferm in memoria, l’intervista cun Osama Bin Laden obain il guadogn dal Emmy?
(stübgia) L’intervista cun Osama Bin Laden es natüralmaing eir statta ün’occasiun ed experienza ourdvart exclusiva ed unica. Però a verer inavo eir ün’istorgia da gronda tristezza e miseria. Perquai es mia tscherna cler e net: l’Emmy!
In quel cas surgnirà l’Emmy dal sgüra eir üna plazza speciala pro El in chasa. Sa’L fingià ingio, a Susch obain inclur oter?
Quai vaina güsta eir nus discutà, eu e mia partenaria. (ria) Pel mumaint è’l nempe confiscà dal giat da mia partenaria sco giovaret. Uossa stuvaina verer chi chi guadogna e sch’el vain cun mai a Susch o sch’el resta quia a Lucerna.
Ed ingio Til porta ad El sco prossem?
Uossa suna il prüm üna jada vi dal tagl final da meis film documentar davart l’expediziun a travers l’Africa chi festagia la fin da november sia premiera ad Abidjan (Costa d’Avori). Ün omagi da la prüma traversada a motor tras l’Africa avant 100 ons. E lura n’haja ün proget per ün film documentar d’ün giuven sudà ucranais chi’d es stat in fermanza e gnü torturà da l’armada russa per bod duos ons. Ün’istorgia tremenda chi sto simplamaing gnir raquintada a la publicità. E che chi’d es eir amo sün mia agenda, scha mâ pussibel esser da la partida pro la preschantaziun da meis film «Chasing the Peak» chi vain muossà uossa ils 21 da november i’l rom dal festival «Films for Future» a Turich. Dimena meis chalender es plü co plain e lungurus nu gnaraja il prossem temp neir na.
Da Bin Laden fin al Emmy
Claudio von Planta ha 64 ons, es creschü sü a Turich ed abita daspö il 2020 a Susch. Cuntschaint es il schurnalist, cineast ed hom da camera impustüt per seis films documentars our da regiuns da guerras e da catastrofas umanitaras. Tanter oter ha el pudü far sco prüm schurnalist insomma ün’intervista cul terrorist Osama Bin Laden.
Claudio von Planta realisescha però eir documentaziuns d’aventüras. Uschea per exaimpel – e daspö il 2004 – tanter oter sco hom da camera pro «The Long Way Series». Üna seria da quatter films ingio cha Claudio von Planta ha accumpagnà cul töf ils acturs inglais Ewan McGregor e Charley Boorman pro lur viadis intuorn il muond. (fmr/dm)
Gust da leger dapli?