Grond s-chazi dal passà i’l museum a Scuol

DA BENEDICT STECHER / ANR

Il Museum d’Engiadina Bassa a Scuol ha rivi sias portas per l’exposiziun permanenta e per l’exposiziun speciala Rudolf Olgiati. Davo ha lura gnü lö la radunanza generala da la Società Museum d’Engiadina Bassa Scuol. In sonda passada ha gnü lö il di da las portas avertas al Museum d’Engiadina Bassa. Quel muossa ün’exposiziun permanenta cun ogets da tuottas sorts dals temps passats culs quals noss antenats lavuraivan e vivaivan. Sper l’exposiziun permanenta muossan ils respunsabels eir ün’exposiziun speciala davart l’ouvra da Rudolf Olgiati, architect da Flem. «Quist’exposiziun speciala Rudolf Olgiati vain no realisà fingià l’on passà e quella ha gnü fich grond success, uschè cha no vain decis da tilla laschar amo quist on. Il motiv es eir cha diversas gruppas e singuls s’han fingià annunzchats per tilla visitar», ha infuormà il president da la società Peter Langenegger. L’exposiziun muossa diversas fotografias dad objects realisats da l’architect, cun plans e cun descripziuns davart Olgiati, ma eir da detagls dals fabricats. L’exposiziun es realisada in möd inclegiantaivel, uschè cha minchün chapischa sainz’esser perit da fabrica.

Armon Parolini nouv illa suprastanza

La radunanza generala da la Società Museum d’Engadina Bassa Scuol es gnüda salvada illa stüva sül plan terrain dal museum. Sco introducziun ha Langenegger dit: «No ramassain tuot, da marcas postalas, fotografias veglias da la famiglia fin pro antiquitats ed oters ogets specials. Perche esa per no d’importanza da metter d’vart chosas dal passà? Causa cha no lain salvar algordanzas da plü bod chi pudessan avair influenza sül futur.» In seis rapport ha il president pudü annunzchar bunas nouvas: «Il Museum d’Engiadina Bassa es gnü taxà dal chantun sco museum da relevanza regiunala e no vain suottascrit la cunvegna e vain uossa da’ns muossar degns da quist’elecziun. Quai faina sgüra cun noss’exposiziun permanenta ed eir cun nossa biblioteca e cul local per exposiziuns.» Il resultat da tala taxaziun ha per consequenza cha’l chantun ha decis da pajar üna contribuziun da 20 000 francs l’on pels prossems quatter ons. Il quint dal 2018 chi muossa ün deficit da var 1300 francs es gnü approvà unanimamaing. La società dispuona actualmaing d’üna facultà da var 170 000 francs.

Suot tractandum elecziuns es gnü elletta la suprastanza in globo e per Duri Denoth chi ha demischiunà es gnü elet Armon Parolini. Gronda discussiun ha dat il proget per üna inglüminaziun nouva cun cuosts da tanter 70 000 ed 80 000 francs chi dess gnir realisada in etappas i’ls prossems trais ons. La radunanza ha decis cun set cunter ses vuschs da realisar la prüm’etappa e da decider a la prosma radunanza co chi dess ir inavant. «Dürant l’on 2018 sun gnüdas fattas diversas lavuors vi dal fabricat: Ün’examinaziun da la statica illa part da la stalla e dal tablà, üna renovaziun da la lobgia dal tablà, üna saiv nouva vers la parcella vaschina e no vain laschà elavurar ün concept per l’inglüminaziun nouva», ha manzunà Langenegger.

Il museum dispuona d’üna biblioteca

L’iniziatur e promotur da la biblioteca e dal museum a Scuol es stat a seis temp Men Rauch. El ha surlaschà sia gronda collecziun da cudeschs a la biblioteca chi’d es gnüda integrada illa stanza da durmir davo la stüva i’l stabel dal museum. La biblioteca spordscha tanter oter litteratura rumantscha e traducziuns da biblas fin al temp dad hoz. Impustüt ouvras chi sun gnüdas stampadas illas stamparias da Scuol e da Strada. Oters cudeschs trattan temas regiunals, periodica rumantscha, diaris annuals sco eir otra litteratura. La biblioteca es averta dürant las uras d’avertüra dal museum. Üna part da la documainta po be gnir tutta in ögl in preschentscha dal biblotecar.