«Nus vain stuvü cumbatter dürant ons»
Pervi da la perseveranza dal schurnalist Michael Spillmann da SRF ha il chantun Grischun stuvü publichar las cunvegnas da congual cullas impraisas da fabrica. Dürant ses ons e fin avant Güdisch federal ha il schurnalist cumbattü per la publicaziun.
Als 17 gün 2019 ha Michael Spillmann, redactur pro la Televisiun Svizra SRF, pretais pro’l chantun Grischun invista illas cunvegnas da congual – sün basa dal princip da transparenza. Sia dumonda ha il Chantun refüsà e retardà repetidamaing. Davant Tribunal superiur dal Grischun tant sco davant Güdisch federal ha il redactur però surgni dret, uschea cha’l chantun ha als 21 mai 2026 publichà las cunvegnas.
FMR: El ha cumbattü ses ons e davant tuot las instanzas giuridicas per la publicaziun da las cunvegnas. Che ha motivà ad El da restar tuot quist temp uschè persistent?
Michael Spillmann: Il prüm pensaiva cha la dumonda da publicaziun saja pac impromettanta. La seguonda dumonda n’haja lura fat cur cha’l Chantun vaiva comunichà cha tuot las cunvegnas sajan finalmaing suottascrittas. Cumanzà ha la lavur lura insè pür cur cha’l Tribunal administrativ (hoz Tribunal superiur) ans vaiva parzialmaing dat radschun e decis principialmaing cha’l public haja ün dret da cugnuoscher il cuntgnü.
Quant pretensius s’haja da s’imaginar, quist vi-e-nan giuridic?
Eu n’ha surgni support giuridic. I d’eira in quel sen pretensius chi’s tratta pro las decisiuns e’ls recuors per dumondas fich tecnicas, intant cha’l chantun Grischun vaiva amo fich paca experienza cun dumondas d’invista in documaints ufficials dispittaivlas. Impustüt daiva eir üna malsgürezza a reguard la dumonda, scha nus surgnissan las cunvegnas eir schi sun amo pendents oters process giuridics in tuot quist cumplex dal cartel da fabrica.
Vaiva il Chantun dürant il process eir – sco uossa davo la publicaziun – argumantà culs interess da protecziun da las impraisas invoutas per na stuvair publichar las cunvegnas?
I giaiva principialmaing dürant tuot il proceder adüna per la dumonda da proteger ils secrets d’affar e da na periclitar process amo pendents. Il Chantun vaiva eir explicitamaing garanti a las impraisas secretezza. Il Tribunal administrativ vaiva lura però decis chi detta ün grond interess public davart la publicaziun da las cunvegnas.
Il Güdisch federal vaiva decis fingià in november 2024 chi nu saja dret da tegner secretas las cunvegnas. In avuost 2025 ha il Tribunal superiur lura trattà la dumonda amo ün’ultima jada. Perche ha quai uossa dürà listess amo var desch mais, fin cha las cunvegnas sun gnüdas publichadas?
Il Güdisch federal vaiva decis in nos sen cha las cunvegnas stopchan gnir publichadas. Ma eir cha las impraisas chi han suottascrit quellas cunvegnas stopchan pudair tour posiziun. Bleras impraisas han desisti da tour posiziun o be pretais tschertas censuras da cifras e da noms. In ün’ulteriura runda ha il Chantun lura effectivamaing eir amo dumandà a tuot ils cumüns da tour posiziun. Quai d’eira lura amo l’ultima prouva da retardar tuot amo üna jada.
Giaiva per El in tuot quist cumbat ünsacura eir pel princip, dimena per cumbatter principalmaing per transparenza e la libertà d’infuormaziuns?
Na, ma da quai ch’eu sa d’eira quist a reguard il princip da transparenza però bainschi lavur da pionier i’l chantun Grischun.
Ha El resenti il agir dal Chantun in quista chosa sco tactica da intardamaint o tactica da demoralisaziun?
I vaiva dürant il process üna jada dat ün inscunter direct cul departamaint d’infrastructura, energia e mobilità per discutar sen o nonsen da tuot quist process giuridic. Nus vain però cumbattü inavant. Perquai cha’l Chantun vaiva avant ons fat giò cullas impraisas invoutas cha las cunvegnas restessan secretas, ha’l provà plü o main tuot per evitar o intardar la publicaziun – eir cun dumondas da prolungaziun da termins. Cha’l Chantun ha uossa culla publicaziun però amo publichà üna comunicaziun, illa quala el accentuescha ch’el vöglia s-chaffir daplü transparenza, es ün pa irritant. Cha nus vain stuvü cumbatter dürant ons giuridicamaing per quella transparenza, quai nu manzuna’l. In quel reguard esa be scrit «davo la dumonda d’ün schurnalist e’l sclerimaint giuridic».
Per finir: Haja tenor El cunvgnü da restar uschè persistent?
Nus vain pro SRF ed RTR intant pudü realisar fingià diversas contribuziuns davart la tematica sün basa dals documaints publichats. Vi da l’analisa precisa da quels suna intant amo landervia.
Gust da leger dapli?