In studi per crear l’avegnir da Brinzauls
Il vitg da Brinzauls, fin dacurt evacuà e periclità d’ina bova e sbuvada, stat avant in avegnir intschert. Las autoritads finanziassan per gronda part ina dischlocaziun – però be, sche quels che van, fan sbuvar lur chasas. Ussa duai in studi elavurar co ch’il vitg pudess sa preschentar en il futur. Quai han vischnanca e Chantun fatg a savair gievgia en in’infurmaziun per la populaziun.
41 dumondas da dischlocaziun èn entradas tar la vischnanca Albula/Alvra. Dus bajetgs èn gia uschè destruids perquai ch’il vitg ruschna, ch’els vegnan bainbaud spazzads. Tar ulteriurs 13 bajetgs sajan las cunvegnas da spazzada gia suttascrittas. Quai han declerà las autoritads – la vischnanca ed il Chantun – questa gievgia passada a la populaziun pertutgada en ina saira d’infurmaziun a Casti.
Preschentar perspectivas
A la 27avla e probablamain davosa occurrenza d’infurmaziun per la populaziun da Brinzauls han las autoritads vulì preschentar perspectivas, sco ch’il president communal partent Daniel Albertin ha ditg. Malgrà tuttas sfidas e difficultads enturn Brinzauls è el perfin restà dus onns pli ditg en uffizi che intenziunà (guarda intervista). Per il 2027 al vegn ussa dentant a succeder la giurista bernaisa Manuela Gebert. Sco in dals ultims acts uffizials vegn Daniel Albertin a dar en incumbensa in studi en collavuraziun cun la Scola politecnica federala (ETH). Quella lavur duai s’occupar da la dumonda co ch’il vitg pudess vegnir furmà e creà en il futur.
Gia ordavant aveva Daniel Albertin annunzià che «la vischnanca vul mantegnair per tuttas e tuts che restan a Brinzauls, in vitg attractiv e vital.» Tut las persunas pertutgadas sajan uss envidadas da gidar a furmar il maletg futur dal vitg. Intgins dad els han perfin annunzià gievgia saira da vulair fundar in’uniun per quai (guarda boxa).
A la saira d’infurmaziun èn era gia entradas autras ideas e dumondas. In segundimorant ha per exempel giavischà ina «ustaria». In auter ha dumandà tge che capitia cun ils bigls dal vitg. «Quels restan», han las autoritads sincerà.
82,5 milliuns francs per dischlocaziun
Las abitantas ed ils abitants che vulan bandunar Brinzauls duain vegnir indemnisads cun totalmain 82,5 milliuns francs. Quest credit aveva la radunanza communala approvà il fanadur da quest onn. La gronda part da la summa pajan il Chantun e la Confederaziun. Ussa sto la regenza chantunala anc approvar il project. Suenter pon tut quels e quellas che giavischan, far midada entaifer ina perioda da tschintg onns. Mintga singula dischlocaziun sto dentant anc ina giada vegnir approvada dal Chantun. Sch’i dat glisch verda, vegnan las chasas pertutgadas spazzadas, il terren va a la vischnanca ed ils pertutgads survegnan lura ils daners.
«Il Chantun stat davos Brinzauls.»
Carmelia Maissen, cussegliera guvernativa
La cussegliera guvernativa Carmelia Maissen – manadra dal Departament d’infrastructura, energia e mobilitad – ha garantì gievgia saira a la vischnanca vinavant il sustegn tras il Chantun. Sper ils meds per la dischlocaziun, las gallarias da drenascha e la surveglianza da la bova vegnia il Chantun er a sa participar finanzialmain a las lavurs da reparaziun vi da bajetgs da quels possessurs che vulan restar en il vitg. «Il Chantun stat davos Brinzauls», ha accentuà Carmelia Maissen a Casti.
Return a Brinzauls
La situaziun en il vitg è dentant sa stabilisada marcantamain ils mais passads pervi d’ina gallaria da drenascha e grazia a las perfuraziuns da drenascha.
Dapi bunamain sis mais vivan puspè persunas en il vitg muntagnard, suenter ch’ellas avevan avant stuì bandunar quel pliras giadas e durant plirs mais. Ils custs per la dischlocaziun pudessan perquai la finala er esser pli bass, perquai ch’intginas abitantas ed abitants decidan tuttina da restar en il vitg muntagnard. Ch’i pudess però vinavant dar en l’avegnir evacuaziuns a Brinzauls, quai na po dentant betg vegnir exclus cun tutta garanzia.
In’uniun a favur da Brinzauls?
En occasiun da la saira d’infurmaziun da gievgia saira a Casti è vegnida lantschada l’idea per fundar ina nova uniun a favur dal vitg da Brinzauls. Iniziant da quella idea è Hans Casper Trepp, anteriur veterinari da la regiun e fundatur da l’organisaziun «Gran Alpin». Ensemen cun l’anteriur scolast gimnasial Urs Martin Wohlgemut ha el preschentà gievgia la visiun.
Tenor els èn gist la bova e sbuvada da Brinzauls ina schanza per insatge nov, per dar nov anim al vitg. Tenor ils dus iniziants pudess la veglia chasa da scola a Brinzauls daventar in center da memoria, scienza e cultura. Per Hans Casper Trepp è l’engaschament da Giovanni Netzer cun Origen als Mulegns ubain a Riom in bun exempel co che tut pudess funcziunar. El s’imaginescha che Brinzauls pudess daventar in lieu d’inscunter per architectura da cuntrada, geologia u per autras scolaziuns. Cun integrar la scola politecnica ETH u autras organisaziuns vesess el uss ina schanza, è Hans Casper Trepp persvadì.
Las davosas emnas han ils dus iniziants concretisà ils statuts per l’uniun, ussa saja mo pli da realisar la sesida da fundaziun e dar vita a l’uniun. (rtr/fmr)
Gust da leger dapli?