Grischun na lascha betg votar cun 16
Dus da trais Grischuns s’expriman cunter il dretg da votar cun 16 onns. Las partidas giuvnas reageschan cun plaschair fin frust. En in punct èn ellas perina: Giuvnas e giuvens duain vegnir promovids politicamain gia avant ch’els pon ir a votar.
«Jau hai immens plaschair, il suveran ha decidì cleramain», di Maurus Fried da la PPS giuvna. La maioritad saja dal medem avis sco la PPS. Ils dretgs ed ils duairs politics tutgian simplamain ensemen.
Il project da votaziun da questa fin d’emna vuleva far ina differenza tar quests dretgs e duairs: Ils giuvens e las giuvnas avessan dastgà votar gia cun 16 onns. Ma pir cun 18 onns avessan els pudì vegnir elegids, per exempel en il Cussegl grond.
67 % dals votants e da las votantas han dentant refusà questa dumengia il project. Uschia vala vinavant il dretg da votar a partir da 18 onns.
Perfin la giuventetgna saja encunter
Tar ils victurs da questa fin d’emna tutga era la PLD giuvna. «Igl è vegnì ora uschia sco che nus avain spetgà», di Alessia Wehrli, presidenta da la PLD giuvna. «Sch’jau hai discurrì cun la glieud, èn tuts s’exprimids criticamain. Perfin en las scolas han giuvens e giuvnas ditg ch’els na vulessan anc betg quai.»
Il comité per in GEA è sa radunà questa dumengia suentermezdi en l’ustaria Calanda a Cuira. Tranter els sa chatta Andriu Decurtins dal Giuven Center. El di davart il resultat: «Igl è deplorabel, ma igl era in pau da spetgar.» Studis mussian ch’ins saja cun 16 onns gist uschè madir da votar sco persunas tranter 18 e 25. Ma i saja grev da persvader la glieud da questa madirezza.
«Jau sun in pau trumpà», conceda Julian Zurfluh da la PS. «Il Grischun avess gì qua ina schanza dad esser pionier ensemen cun Glaruna che ha gia introducì votar cun 16.» Las persunas en il comité hajan prestà ina buna lavur. Igl haja dentant mancà in pau l’experientscha. Ma ins haja fatg il meglier pussaivel ed emprendì bler en quest cumbat da votaziun.
«Nus essan schon in zic frustrads», di Naomi Bundi che represchenta la Sessiun dals giuvens. Sin la dumonda tge che duai capitar suenter il NA da questa fin d’emna, respunda la giuvna politicra da Glion: «Ins sto laschar tschantschar ils giuvens e las giuvnas – laschar dir els lur opiniun.» Da preschent vegnia per exempel discutà davart scumonds per Tiktok u Instagram per la giuventetgna. Ma ils pertutgads sezs na vegnian betg dumandads.
Consens puncto promoziun
I dat dal reminent però era in consens tar las partidas giuvnas ch’èn s’exprimidas suenter la votaziun: I saja da promover politicamain la giuventetgna gia avant la vegliadetgna da votar.
Naomi Bundi enumerescha pliras pussaivladads co ch’ins pudess far quai: Las scolas possian stgaffir cussegls per scolars e scolaras. Vischnancas possian installar cumissiuns da giuventetgna, Glion haja per exempel ina tala. En pli dettia parlaments da giuventetgna sin plaun communal u la Sessiun da giuvens sin plaun chantunal.
Gust da leger dapli?