Svizra

Nov sistem senza punir maridads

Mintgin declera sez sia taglia. Quest principi da la taglia individuala vala en l’avegnir en Svizra. Il suveran l’ha acceptà la dumengia sin palancà federal. Sch’i fiss ì tenor las votantas ed ils votants dal Grischun, fiss la chaussa vegnida refusada.

parter

Ella tutga definitiv tar las victuras da la dumengia, Susanne Vincenz-Stauffacher. La co-presidenta da la PLD di: «Il GEA a la taglia individuala è ina gronda victoria per la classa mesauna, per las dunnas e per la PLD. Cun terminar la puniziun da maridaglia renda la lavur per gudogn puspè per tuts.»

Susanne Vincenz-Stauffacher è stada presidenta da las dunnas da la PLD, cura che lezzas han lantschà l’iniziativa per la taglia individuala. Il parlament ha prendì l’iniziativa sco impuls per refurmar il sistem da taglia. En la votaziun da referendum ha il suveran svizzer acceptà la refurma.

Superlativs da las partidas liberalas

La PLD na spargna perquai betg cun superlativs en sia communicaziun. La partida discurra dad in «di cun forza simbolica» a chaschun dal Di internaziunal da dunnas ch’è mintgamai ils 8 da mars. La decisiun a l’urna enfirmeschia la classa mesauna, sminueschia la mancanza da forzas da lavur e procuria per sbassaments da taglia da 600 milliuns francs ad onn.

Era la sora pitschna da la PLD, la partida verd-liberala, dat en la medema crenna. La taglia individuala è in term decisiv per l’egualitad da dretgs e per la bainstanza en Svizra, di Jürg Grossen, president da la PVL. Cun terminar la puniziun da maridaglia vegnia stgaffì in sistem pli fair. Quel procuria per in meglier stimul per ch’er il segund conjugal, per il solit la dunna, giaja a gudagnar.

Center resta endinà

Pers la votaziun ha tranter auter il Center che ha cumbattì cun tutta forza la taglia individuala – cunzunt per betg periclitar sia atgna proposta da terminar la puniziun da maridaglia. I sa tracta da l’iniziativa «Per taglias fairas era per conjugals».

Il Center è sa mussà la dumengia sco cumbattanta endinada. La partida na veglia betg trair enavos sia iniziativa, di Yvonne Bürgin, scheffa da fracziun dal Center. L’iniziativa dal Center chaschunia damain lavur a las autoritads da taglia, perquai ch’ella pertutgia be la Confederaziun e betg ils chantuns. Mintga famiglia duai avair la libertad da decider, tge model da vita ch’ella prefereschia senza influenza dal stadi, scriva il Center en sia communicaziun.

«Puniziun da famiglia»

La taglia individuala mainia ad ina «puniziun da famiglia», scriva la PPS. La midada da sistem chaschunia auts custs e birocrazia massiva cun novas malgistadads. Cunzunt famiglias nua che be in conjugal gudognia sco era persunas che educheschan persulas tutgian tar ils perdents.

Lavur pretensiusa

«Nus prendain per enconuschientscha il resultat», di cusseglier guvernativ Martin Bühler. La taglia individuala muntia ina midada fundamentala dal sistem – betg mo sin plaun federal, mabain era sin il plaun chantunal. «Per l’introducziun stuain nus adattar la lescha da taglia e fixar novas tariffas e deducziuns», di il minister da finanzas dal Grischun. Quants onns che quai dura, na po il minister da finanzas grischun betg dir. I dovra l’usità proceder da legislaziun: consultaziun, messadi cun debatta parlamentara. Eventualmain datti il davos anc in referendum.

Martin Bühler discurra d’ina «lavur pretensiusa», nua ch’il Grischun stoppia era resguardar, co ch’ils auters chantuns procedian. L’urari dependia en pli da l’iniziativa dal Center. Atgnamain possian ins cumenzar pir, sche questa iniziativa saja lura decidida.

Chaschuna questa midada da sistem forsa pli autas taglias sin las entradas en il Grischun? «Quai è grev da dir, gist perquai ch’il sistem mida a moda uschè fundamentala», respunda Martin Bühler. Da far gia oz ina prognosa, na fiss betg serius.

Il Grischun ha votà NA

La populaziun grischuna è – auter ch’il suveran svizzer – s’exprimida cun 52 % cunter la taglia individuala. Quai resplenda era la forza dal Center e da la PPS en il chantun. Las duas partidas han cumbattì il project.