• Fundaziun medias rumantschas
  • Abunar la newsletter «Lectura Rumantscha»
  • Chalender
Logo FMR
  • Tut
  • surregiunal
  • Surselva
  • Grischun Central
  • Engiadina
  • Newsletter

Lectura rumantscha

venderdi, ils 25 da settember 2026
David Truttmann
FMR

Nomen est omen: Questa lectura è scritta en lingua rumantscha, bain cler? Quai prend jau talmain a cor che jau tematisesch la lingua en pliras colurs e tonalitads.

Il material pluriling

Has ti gia vuschà? Per posta? U has ti bittà la busta en la chartera da la chanzlia? Ni vas ti a votar ed eleger tut classic a l’urna questa dumengia? Gia avant circa in mais has ti survegnì il material da votar cun cedels e missivas. Per rumantsch u tudestg? E sche rumantsch, en tge varianta? En Engiadin’Ota è quai detg cumplex, sco che nossa collega Anna Bott ha constatà cura ch’il material da votaziun è arrivà tar ella. Ma savevas ti che en Engiadin’Ota survegnan mo var 5 % da las votantas e votants il material en lingua rumantscha?

Il material da votaziun da l’Engiadin’Ota. Foto: Anna Bott

Midada da lingua

Forsa è ella stada la suletta cussegliera naziunala en l’istorgia svizra che ha discurrì il tipic dialect da la Bregaglia, il «bargaiot». Per verifitgar quella tesa ha ussa mancà il temp. Anna Giacometti (PLD) ha en mintga cas annunzià da vulair chalar cun sia carica parlamentara a la fin da november. Quai fulla via per l’anteriur cusseglier guvernativ e collega da partida Christian Rathgeb. Quel ha bain fatg intensivamain curs da sursilvan e discurra fitg bain rumantsch. Ma «bargaiot»?

La cussegliera naziunala Anna Giacometti remetta ses uffizi sin la fin da november 2026. Foto: Claudia Cadruvi

Rumantsch ha quarta prioritad

«I fissan era cuntents cun reverendas che na discurran betg rumantsch!» – Quai ha respundì mes collega Toni Vinzens suenter sia retschertga en connex cun las plazzas vacantas da reverendas en il Grischun. Las plaivs refurmadas fissan gia mo cuntentas dad insumma pudair engaschar ina persuna che tgira las olmas en lur rayon. Las qualitads linguisticas avessan pir quarta u tschintgavla prioritad. Basta refurmà.

La baselgia reformada da Sagogn (davon), cul clutger dalla catolica (seniester).
La plaiv refurmada da Sagogn-Laax-Falera tschertga in plevon ni ina plevonessa (silla foto dretg la baselgia refurmada da Sagogn, davostier quella catolica). Foto: Augustin Beeli

Il «Hansdampf» surmiran

Per tudestg datti la moda da dir divertenta dal «Hans­dampf in allen Gassen». Per rumantsch datti intginas variantas: il «Gion dapertut» ubain il «Jon battastrada». Ma insaco na ma quadran quellas denominaziuns. Il «Hans­dampf» è simplamain meglier. Ma dapi che jau hai legì il purtret dal «Hansdampf» surmiran Flavio Sterli hai jau chattà la soluziun: il cherli! Ed en quest cas vai perfin en rima: Il cherli Sterli.

In «Hans­dampf» ed in cherli – Flavio Sterli da Jona e Savognin. Foto: Claudia Cadruvi

Perquai per finir anc in bun verset rumantsch che tracta nossa lingua: «Per rumantsch as poja tour per mans üna pruna. E per rumantsch as poja eir laschar chi tuna!» – Sche insatgi sa danunder che quel verset vegn, grazia per indicaziuns!


Abunescha la Lectura Rumantscha.

Palmas enta Medel?

La stad ei gleiti vargada, silmeins tenor il calender. Ina stad che vegn a restar en memoria cun sia calira e schitgira, e quei buca…
Hubert Giger, ils 8 da settember 2026

Lectura Rumantscha

Bun di a la Lectura Rumantscha! Oz cun schlantsch solar-ortulan-rumantsch! Dar gas en Tujetsch Ils Tuatschins e las Tuatschinas èn svelts! Lur ovra solara che…
Sandro Buchli, ils 8 da settember 2026

Electricitad per l’entira val

Sedrun Solar producescha cun siu indrez fotovoltaic a Cuolm Val electricitad per rodund 2000 casadas. A caschun d’ina conferenza da medias han ils responsabels presentau…
Toni Vinzens/FMR, ils 7 da settember 2026

I amprendan sutsilvan par sacatar bagn an Val Schons

Igl Café rumantsch digl satember â gieu liac a Vargistagn. La raschùn en igls partizipànts digl curs da rumàntsch intensiv. La FMR â raschuno cun…
Bartolome Tscharner/FMR, ils 7 da settember 2026

Passa 100 participonts ein stai «activs a Glion»

Cun varga 100 participontas e participonts ha l’occurrenza «Aktiv a Glion» mussau danovamein il grond interess per purschidas da moviment e natira ella vischnaunca Ilanz/Glion.
RTR/FMR, ils 7 da settember 2026

Jeu mierel gleiti dalla calira

L’aura gioga adina ina rolla impurtonta el small talk dil mintgadi: «Co vai cun tei?» – «Bien, engraziel. Da quella bialaura …» – Ni: «Ei va,…
Johanna Krapf, ils 7 da settember 2026
logo gasetta
logo gasetta

Malgrad gi naziunal – neginas acziuns

Sonda ha l’organisaziun naziunala Spitex Svizra fatg attent al gi naziunal dalla spitex. Biaras dallas 400 organisaziuns per la tgira ed assistenza a casa han…
Augustin Beeli/FMR, ils 7 da settember 2026

Cun Caminada, Arpagaus e Giger

Bunamain in banchet è adina la Fiera da daletg a Farschno organisada dal star-cuschinier Andreas Caminada. Er ier dumengia èn ils gourmets vegnids en rotscha,…
Gion Nutegn Stgier/FMR, ils 7 da settember 2026

En colonna anavos en stalla

Las varga 100 vaccas che han passentau la stad sill’alp Stavonas/Prada ein turnadas la sonda vargada. La stad 2026 cun sia schitgira extrema ha giu…
Augustin Beeli/FMR, ils 7 da settember 2026

«La permacultura po easser egna veia»

Igl tema digl on digl Parc natiral Bavregn e la midada, vut gir la «Transfurmaziùn». Ear la cultivaziùn dad ierts e actualmeing sutapost a midadas.…
Bartolome Tscharner/FMR, ils 7 da settember 2026

Navigaziun dad artitgels

« enavos 1 … 6 7 8 9 10 … 231 enavant »

Gust da leger dapli?

  • La Pagina da Surmeir
  • Posta Ladina
  • La Quotidiana
  • RTR
  • Impressum
  • Protecziun da datas
Logo FMR Logo FMR